Τοκετός, Σπαστική Τετραπληγία και €400.000: Μαιευτήρας και Κλινική Κατεδικάστηκαν — Δεν Χρησιμοποιήθηκε Καρδιοτοκογράφος

Τοκετός, Σπαστική Τετραπληγία και €400.000: Μαιευτήρας και Κλινική Κατεδικάστηκαν — Δεν Χρησιμοποιήθηκε Καρδιοτοκογράφος

Ιδιωτική κλινική Κέρκυρας, 2005. Τοκετός πρωτοτόκου με εμβρυϊκή οπίσθια ινιακή θέση — αναμενόταν εξ αρχής πολύωρος. Ο μαιευτήρας δεν συνδέει την επίτοκο με καρδιοτοκογράφο. Παρακολούθηση μόνο με ακουστικά. Αλλοίωση παλμών — περιμένει δεκαπέντε λεπτά για φυσιολογική περάτωση. Υποξία τουλάχιστον 45 λεπτά. Νεογνό: σπαστική τετραπληγία, νοητική υστέρηση, αναπηρία 85% εφόρου ζωής. Ο ΑΠ απέρριψε την αναίρεση της κλινικής και επικύρωσε αποζημίωση €400.000.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Α1΄ Πολιτικό Τμήμα — 2024
Εναγόμενοι
2
Μαιευτήρας + Κλινική (ως προστήσασα)
Αποζημίωση
€400.000
Ηθική βλάβη νεογνού άρθρ. 932 ΑΚ
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναίρεσης
Οριστική καταδίκη
— ✦ —

Χρονολόγιο Τοκετού

12 Ιουλίου 2005, 02:35 — Εισαγωγή
Πρωτότοκος, 29 ετών, φυσιολογική κύηση. Εισάγεται με ωδίνες. Ενημερώνεται ο μαιευτήρας. Στις 05:15 επισκληρίδιος αναισθησία. Στις 05:30 ρήξη υμένων — διαυγές αμνιακό υγρό (ενδεικτικό φυσιολογικής εμβρυϊκής κατάστασης ως εκείνη τη στιγμή).
06:30 — Έναρξη Β΄ Σταδίου (Εξώθηση)
Τέλεια διαστολή. Ξεκινά το στάδιο εξώθησης. Εμβρυϊκή οπίσθια ινιακή θέση — ανώμαλη θέση κεφαλής, εξ αρχής γνωστή στον ιατρό. Η θέση αυτή συχνά επιμηκύνει σημαντικά τον τοκετό. Για πρωτότοκο με επισκληρίδιο, το Β΄ στάδιο μπορεί να φτάσει 3 ώρες. Ο ιατρός δεν συνδέει την επίτοκο με καρδιοτοκογράφο.
08:40 — Αλλοίωση Παλμών
Μετά από 2 ώρες 10 λεπτά Β΄ σταδίου χωρίς κάθοδο εμβρύου: επιβράδυνση καρδιακού ρυθμού ~100 παλμοί/λεπτό. Ο ιατρός ενεργεί (οξυτοκίνη, οξυγόνο, πλάγια θέση) — αλλά η αλλοίωση δεν αποκαθίσταται. Περιμένει 15 λεπτά ακόμα για φυσιολογικό τοκετό.
09:00 — Απόφαση για Καισαρική
Αποφασίζεται καισαρική. Τροποποίηση επισκληριδίου. Νεογνό γεννιέται στις 09:30. Apgar score: 3 στο 1΄ και στο 5΄ λεπτό — βαθύτατα χαμηλό. Άμεση καρδιοπνευμονική ανάνηψη. Διάγνωση αρχικά: «πιθανή περιγεννητική ασφυξία».
Ακολούθως — Σπαστική Τετραπληγία
Αεροδιακομιδή στη ΜΕΝΝ Νοσοκομείου Παίδων. Σοβαρή υποξική-ισχαιμική εγκεφαλοπάθεια. Πολυοργανική δυσλειτουργία. Σπαστική τετραπληγία εφόρου ζωής, νοητική υστέρηση, επιληψία, αναπηρία 85%. Πλήρης εξάρτηση από φροντίδα.
— ✦ —

Τι Απέδειξε το Δικαστήριο

Παράλειψη Α — Καρδιοτοκογράφος
Η κλινική διέθετε καρδιοτοκογράφο. Ο μαιευτήρας δεν τον χρησιμοποίησε. Παρακολούθηση μόνο με ακουστικά — μέθοδος που δεν επιτρέπει ανίχνευση μεταβλητότητας καρδιακού ρυθμού, βασικού ρυθμού ή ταξινόμηση επιβραδύνσεων. Ο καρδιοτοκογράφος είναι ο μόνος τρόπος έγκαιρης διάγνωσης εμβρυϊκής δυσχέρειας.
Παράλειψη Β — Καθυστέρηση Καισαρικής
Μετά τη διαπίστωση μη αποκαθιστάμενης βραδυκαρδίας, ο ιατρός δεν αποφάσισε αμέσως καισαρική — ανέμεινε 15 λεπτά. Συνδυαστικά με τον χρόνο διενέργειας (30΄), το έμβρυο ευρέθη σε υποξία τουλάχιστον 45 λεπτά — αρκετά για μόνιμη εγκεφαλική βλάβη.
Μόνιμες Συνέπειες για το Παιδί
Σπαστική τετραπληγία — αδυναμία χρήσης άκρων, αυτόνομης καθιστής θέσης, ορθοστάτισης, βάδισης
Νοητική υστέρηση — δεν παρακολουθεί, δεν ανταποκρίνεται, δεν έχει εκφραστικό λόγο
Επιληψία — συνεχής αντισπασμωδική αγωγή
Αδυναμία ελέγχου σφιγκτήρων, διαταραχή όρασης και ακοής, σιελόρροια, δυσχέρεια σίτισης
Πλήρης εξάρτηση από γονείς — αδυναμία επικοινωνίας και αυτοεξυπηρέτησης
Αναπηρία 85% εφόρου ζωής — η κατάσταση δεν πρόκειται να αποκατασταθεί
Τρεις Κανόνες που Θέτει ο ΑΠ

1. Η παρακολούθηση με καρδιοτοκογράφο είναι επιβεβλημένη σε πολύωρο τοκετό. Όταν η εμβρυϊκή θέση προβλέπει πολύωρο δεύτερο στάδιο, η χρήση καρδιοτοκογράφου δεν είναι διακριτική ευχέρεια — είναι υποχρέωση. Η παρακολούθηση με ακουστικά δεν επαρκεί.

2. Όταν διαπιστωθεί μη αποκαθιστάμενη βραδυκαρδία, η καισαρική πρέπει να γίνει αμέσως. Η αναμονή για «φυσιολογική περάτωση» όταν η αλλοίωση παλμών δεν υποχωρεί αποτελεί αμέλεια — ανεξάρτητα από τις προσδοκίες του ιατρού.

3. Η κλινική ευθύνεται αντικειμενικά ως προστήσασα. Αρκεί η παροχή γενικών οδηγιών ως προς τόπο και χρόνο εργασίας — δεν απαιτείται έλεγχος του τρόπου ιατρικής πράξης. Η ευθύνη κλινικής και ιατρού είναι εις ολόκληρον.

Γιατί Δεν Αρκούν τα Επιχειρήματα της Κλινικής

Η κλινική ισχυρίστηκε ότι διέθετε καρδιοτοκογράφο παλαιάς τεχνολογίας χωρίς εκτύπωση και ότι η επίτοκος ήταν συνδεδεμένη. Το δικαστήριο απέρριψε αυτό: δεν υπήρξε καρδιοτοκογράφημα, και οι μαρτυρίες υπαλλήλων της κλινικής κρίθηκαν αναξιόπιστες λόγω αντιφάσεων (ισχυρίζονταν συνεχή σύνδεση, ενώ συνήθης πρακτική ήταν διακοπτόμενη).

Η κλινική ισχυρίστηκε επίσης ότι η σπαστική τετραπληγία μπορεί να έχει προγεννητική αιτία. Το δικαστήριο απέρριψε και αυτό: δεν υπήρχε κανένας άλλος παράγοντας κινδύνου στην κύηση, και η ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη συνέδεσε αιτιακά τη βλάβη με τα συμβάντα κατά τον τοκετό.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη αποζημίωση στη συλλογή — είναι και η πιο εξαντλητικά τεκμηριωμένη ως προς τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ τοκετού και εγκεφαλοπάθειας. Συσσωρεύει εννέα ιατρικά κριτήρια σύνδεσης τοκετού-σπαστικής τετραπληγίας — και πληρούνται όλα.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι το εύρημα της κλινικής πρακτικής: η ίδια η κλινική παρουσίασε μάρτυρες που έλεγαν ότι η επίτοκος ήταν «συνεχώς» συνδεδεμένη με καρδιοτοκογράφο — αλλά αυτό ήταν αντιφατικό με την παραδοχή ότι η συνήθης πρακτική ήταν σύνδεση κάθε 30 λεπτά. Η αντίφαση ήταν αποφασιστική.

Για την κλινική: η ευθύνη ως προστήσασα είναι αντικειμενική — δεν απαιτεί να αποδειχθεί ότι η κλινική έδωσε εσφαλμένες εντολές. Αρκεί ότι ο ιατρός εργαζόταν στο πλαίσιο της οργάνωσής της και από αυτόν την εργασία ωφελούνταν.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.