Ρυτιδεκτομή Εννέα Ωρών — Κατακλίσεις Πτερνών, Μη Ενημέρωση Κινδύνου και Καθυστέρηση Παραπομπής
Γυναίκα εισάγεται για ρυτιδεκτομή — αποκατάσταση ουλών από παλαιό τροχαίο. Την ημέρα της επέμβασης, με την ασθενή ήδη σε προνάρκωση, ο χειρουργός της προτείνει επιπλέον βλεφαροπλαστική και ρινοπλαστική. Η ασθενής συναινεί χωρίς να έχει ενημερωθεί για τη χρονική διάρκεια ή τον κίνδυνο κατακλίσεων. Η επέμβαση διαρκεί εννέα ώρες — εμφανίζονται νεκρωτικές εσχάρες στις πτέρνες. Ο χειρουργός καθυστερεί να την παραπέμψει σε κατάλληλο κέντρο υπερβαρικού. Μόνιμες ουλές. Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης 2009: €20.000 ηθική βλάβη. Αναισθησιολόγος απαλλάσσεται.
Τα Δύο Στάδια Αμέλειας
Ο χειρουργός ενημέρωσε την ασθενή για τις επιπλέον επεμβατικές ενέργειες ενώ αυτή ήταν ήδη σε προνάρκωση — δεν βρισκόταν σε συνθήκες ηρεμίας για σοβαρή απόφαση.
Δεν της γνωστοποίησε τη χρονική διάρκεια (9 ώρες) ούτε τον κίνδυνο κατακλίσεων — τη συχνότερη επιπλοκή πολύωρων επεμβάσεων, με ποσοστό 10-20%, υψηλότερο σε καπνίστριες.
Ο χειρουργός αντιμετώπισε συντηρητικά τις κατακλίσεις — αρχικά ορθά. Όμως μετά την 6η εβδομάδα, με τα συμπτώματα να επιμένουν και να επιδεινώνονται, δεν παρέπεμψε στη μονάδα υπερβαρικού οξυγόνου.
Απλώς καθησύχαζε την ασθενή ότι «θα υποχωρήσουν» — αντί να εφαρμόσει την ύστατη και πλέον αποτελεσματική μέθοδο αντιμετώπισης.
Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης οι ιατροί ενήργησαν σωστά: τοποθετήθηκαν σακούλες φυσιολογικού ορού κάτω από τις πτέρνες — παλαιά, κλινικά δοκιμασμένη μέθοδος πρόληψης κατακλίσεων. Η χαμηλή θερμοκρασία χειρουργείου είναι απολύτως επιβεβλημένη για λόγους αντισηψίας και δεν συντέλεσε στις κατακλίσεις. Η αμέλεια εντοπίζεται στο πριν και το μετά — όχι στο κατά τη διάρκεια.
Γιατί η Αναισθησιολόγος Απαλλάσσεται
Η ενάγουσα απέδιδε αμέλεια και στην αναισθησιολόγο — για μη τοποθέτηση ειδικού υποστρώματος και μη διατήρηση κατάλληλης θερμοκρασίας. Το Δικαστήριο απέρριψε και τους δύο ισχυρισμούς:
Η αναισθησιολόγος τοποθέτησε σακούλες φυσιολογικού ορού — ενδεδειγμένη μέθοδος. Η χαμηλή θερμοκρασία χειρουργείου δεν προκάλεσε κρυοπαγήματα (η εικόνα των κατακλίσεων ήταν διαφορετική) και υπήρχε θερμαινόμενο στρώμα για τη διατήρηση φυσιολογικής θερμοκρασίας σώματος. Ο μόνος λόγος των κατακλίσεων ήταν η πολύωρη παραμονή στο χειρουργείο — ευθύνη που ανήκει αποκλειστικά στον χειρουργό που διεύρυνε την επέμβαση.
1. Η ενημέρωση ασθενούς για κινδύνους επέμβασης δεν μπορεί να γίνει ενώ ο ασθενής βρίσκεται σε προνάρκωση. Η συναίνεση πρέπει να δίνεται σε συνθήκες ηρεμίας, πριν την εισαγωγή στο χειρουργείο — με ικανό χρονικό περιθώριο για σκέψη.
2. Κίνδυνος με ποσοστό εμφάνισης 10-20% δεν είναι αμελητέος και πρέπει να γνωστοποιείται. Ιδίως όταν η ειδικότητα και οι προσωπικές συνθήκες του ασθενούς (κάπνισμα) αυξάνουν περαιτέρω το ποσοστό.
3. Η συντηρητική θεραπεία κατακλίσεων είναι ενδεδειγμένη αρχικά — αλλά όταν αποτυγχάνει, ο ιατρός οφείλει να παραπέμψει έγκαιρα. Η παράταση της συντηρητικής αγωγής σε επιδεινούμενη κατάσταση για εβδομάδες, χωρίς παραπομπή, συνιστά αμέλεια.
4. Ο αθωωτικός χαρακτήρας ποινικής απόφασης δεν δεσμεύει αστικό δικαστήριο. Το Δικαστήριο αξιολόγησε ανεξάρτητα το αποδεικτικό υλικό — η αστική και η ποινική ευθύνη κρίνονται με διαφορετικά κριτήρια.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η απόφαση αυτή είναι χρήσιμη για τρεις λόγους που αφορούν συχνά ερωτήματα σε υποθέσεις αισθητικής χειρουργικής.
Πρώτον, η χρονική στιγμή της ενημέρωσης. Το Δικαστήριο επιβεβαιώνει αυτό που ορίζει ο νόμος αλλά στην πράξη συχνά παραβλέπεται: η ενημέρωση πρέπει να προηγείται της αναισθησίας — όχι να γίνεται με τον ασθενή ήδη σε προνάρκωση. Η «αποδοχή» υπό τέτοιες συνθήκες δεν είναι ελεύθερη συναίνεση.
Δεύτερον, η διάκριση σταδίων αμέλειας. Το Δικαστήριο κάνει τη σπάνια αλλά σημαντική διάκριση: η επέμβαση ενεργήθηκε σωστά — η αμέλεια εντοπίζεται αποκλειστικά πριν και μετά. Αυτό σημαίνει ότι ο ιατρός δεν είναι υπεύθυνος για όλα τα αρνητικά αποτελέσματα μιας επέμβασης — μόνο για εκείνα που συνδέονται αιτιωδώς με αποκλίνουσα από τους κανόνες συμπεριφορά του.
Τρίτον, η σχέση με την αθωωτική ποινική απόφαση. Η αστική αμέλεια είναι ελαφρότερη από την ποινική — αρκεί και η ελαφρά αμέλεια. Έτσι είναι δυνατό ο ιατρός να αθωωθεί ποινικά αλλά να καταδικαστεί αστικά, και αυτό δεν συνιστά αντίφαση.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης