Sleeve Gastrectomy — Οπή Στομάχου, Σύνδρομο ARDS, Σπαστική Τετραπληγία 23χρονου — Πρωτοδικείο Αθηνών 2015

Sleeve Gastrectomy — Οπή Στομάχου, Εκροή Γαστρικών Υγρών, Σπαστική Τετραπληγία σε 23χρονο Φοιτητή

23χρονος φοιτητής του ΕΜΠ υποβάλλεται σε λαπαροσκοπική γαστρεκτομή για απώλεια βάρους. Κατά τη δεύτερη επέμβαση ο εξειδικευμένος χειρουργός προκαλεί οπή διαμέτρου 1,5 εκ. στο εναπομείναν στομάχι — και αποκρύπτει το γεγονός στο πρακτικό χειρουργείου. Τα γαστρικά υγρά εκρέουν επί ημέρες. Ο ασθενής αναπτύσσει σύνδρομο ARDS και, λόγω καθυστερημένης αναγνώρισης των συμπτωμάτων, υφίσταται βαριά υποξαιμία που οδηγεί σε μόνιμη σπαστική τετραπληγία και έκπτωση ανώτερων νοητικών λειτουργιών. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών επιδικάζει €659.512 εφάπαξ και €3.000 μηνιαίως για τριετία — από τις υψηλότερες αποζημιώσεις στην ελληνική νομολογία ιατρικής αμέλειας.

Δικαστήριο
ΠΠ Αθηνών
2015
Ηλικία Ασθενούς
23 ετών
Φοιτητής ΕΜΠ
Βλάβη
Τετραπληγία
Μόνιμη — μη αναστρέψιμη
Εφάπαξ
€659.512
Ζημία + ηθική βλάβη
Μηνιαία δόση
€3.000
Επί 36 μήνες = €108.000
— ✦ —

Τα Πραγματικά Περιστατικά — Μια Σειρά Σφαλμάτων

Τον Νοέμβριο 2008, ο 23χρονος φοιτητής επικοινώνησε με εξειδικευμένο χειρουργό παχυσαρκίας που διαφήμιζε τις υπηρεσίες του στο διαδίκτυο. Μετά από προεγχειρητικό έλεγχο, αποφασίστηκε λαπαροσκοπική κάθετη γαστρεκτομή (sleeve gastrectomy): αφαίρεση του μεγαλύτερου τμήματος του στομάχου ώστε να περιοριστεί η χωρητικότητά του κατά 75%.

  • 12 Νοεμβρίου 2008 — Η πρώτη επέμβαση ολοκληρώνεται χωρίς διεγχειρητικές επιπλοκές. Ακτινολογικός έλεγχος την επόμενη ημέρα: φυσιολογικός.
  • 13–14 Νοεμβρίου — Ο αιματοκρίτης πέφτει από 33,5 σε 21,8 — σαφής ένδειξη εσωτερικής αιμορραγίας. Ο χειρουργός αποφασίζει νέα επέμβαση.
  • 15 Νοεμβρίου — Δεύτερη λαπαροσκοπική επέμβαση για αντιμετώπιση αιμορραγίας. Κατά τη διάρκεια της, ο χειρουργός προκαλεί οπή 1,5 εκ. στον εναπομείναντα θόλο του στομάχου. Επιχειρεί συρραφή — αλλά δεν καταγράφει την οπή στο πρακτικό χειρουργείου. Τις επόμενες ημέρες δεν διενεργείται κανένας έλεγχος για να επιβεβαιωθεί ότι η συρραφή ήταν επιτυχής.
  • 16 Νοεμβρίου — Πρωινές αυξομειώσεις κορεσμού οξυγόνου (94,5–98,1%). Ο ασθενής αναφέρει δύσπνοια. Πυρετός 38–39°C. Ο χειρουργός αποδίδει τα συμπτώματα σε φυσιολογική μετεγχειρητική πορεία.
  • 17 Νοεμβρίου, απόγευμα — Τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα κατεβαίνουν στα 39 mmHg (φυσιολογικό: 96). Ο ασθενής εμφανίζει κυάνωση, ταχύπνοια, χάνει επαφή με το περιβάλλον. Μόνο τότε μεταφέρεται εσπευσμένα στη ΜΕΘ. Διασωληνώνεται αμέσως.
  • 18–24 Νοεμβρίου — Η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Κορεσμός οξυγόνου 58,6% στο χαμηλότερο σημείο. Στις 24/11 αξονική τομογραφία αποκαλύπτει συλλογή υγρών κοντά στο διάφραγμα — η εκροή γαστρικών υγρών είναι πλέον αδιαμφισβήτητη.
  • 28 Νοεμβρίου — Τρίτη επέμβαση: επιβεβαιώνεται η εκροή από την οπή που είχε προκληθεί στις 15/11. 4 Φεβρουαρίου 2009: τέταρτη επέμβαση, αφαίρεση του τμήματος του θόλου με την οπή.
  • Αποτέλεσμα — Ο ασθενής υπέστη σπαστική τετραπληγία και έκπτωση ανώτερων νοητικών λειτουργιών λόγω βαριάς υποξαιμίας κατά τις κρίσιμες ώρες της 17ης Νοεμβρίου. Νοσηλεύτηκε συνολικά έως τον Απρίλιο 2011. Η βλάβη είναι μη αναστρέψιμη.
— ✦ —

Τα Σφάλματα — Τι Έφερε ο Χειρουργός Και Τι το Νοσοκομείο

Το Δικαστήριο καταλόγισε ευθύνη αμφότερων των εναγόμενων, αλλά για διαφορετικούς λόγους.

Ο χειρουργός βαρύνθηκε με τρία αυτοτελή σφάλματα. Πρώτον, η μη επαρκής απολίνωση των βραχέων γαστρικών αγγείων κατά την πρώτη επέμβαση προκάλεσε εσωτερική αιμορραγία. Δεύτερον, κατά τη δεύτερη επέμβαση τραυμάτισε τον θόλο του στομάχου με χειρουργικό εργαλείο — και απέκρυψε τη βλάβη στο πρακτικό. Τρίτον, η συρραφή που επιχείρησε δεν ήταν επιτυχής, δεν το διερεύνησε έγκαιρα και έτσι τα γαστρικά υγρά εξακολούθησαν να εκρέουν για ημέρες, προκαλώντας σήψη που οδήγησε στο σύνδρομο ARDS.

Η Απόκρυψη — Επιβαρυντικό Στοιχείο

Το Δικαστήριο επισήμανε ρητά ότι ο χειρουργός «επιχείρησε να συγκαλύψει» την ύπαρξη της οπής, αναγράφοντας ασαφώς στο πρακτικό ότι «ενίσχυσε» την περιοχή με ράμματα. Αργότερα, σε επιστολή προς Υγειονομική Επιτροπή, προσπάθησε να αποδώσει τη διαφυγή σε «προϋπάρχουσα μικρή οπή μακράν της συρραπτικής περιοχής» — εκδοχή που το Δικαστήριο απέρριψε ως αναξιόπιστη, καθώς ο προγενέστερος ακτινολογικός έλεγχος δεν είχε δείξει καμία διαφυγή.

Το ιατρικό προσωπικό της κλινικής βαρύνθηκε με ανεξάρτητη αμέλεια: παρά τις αυξομειώσεις κορεσμού οξυγόνου, τον πυρετό και τη δύσπνοια που εμφάνιζε ο ασθενής ήδη από την 16η Νοεμβρίου, κανείς δεν μέτρησε συστηματικά τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα. Δεν δόθηκε η κατάλληλη υποστήριξη της αναπνοής έως ότου ο ασθενής εμφάνισε κυάνωση — δηλαδή έως ότου η υποξαιμία ήταν πλέον καταστροφική. Το Δικαστήριο έκρινε ότι αν είχαν προβεί σε συνεχείς μετρήσεις οξυγόνου μετά τη δεύτερη επέμβαση, θα είχαν αντιληφθεί έγκαιρα την πτώση και θα είχαν αποτρέψει τη βαριά εγκεφαλική βλάβη.

— ✦ —

Η Αποζημίωση — Ανάλυση Κονδυλίων

Το Δικαστήριο αξιολόγησε κάθε δαπάνη αναλυτικά, επιδικάζοντας μόνο τα αποδεδειγμένα ποσά.

Νοσήλεια (συμψηφισμός)
€0
Θεραπευτήριο Πατρών
€94.439
Αποκλειστικές νοσοκόμες (νοσοκομείο)
€128.288
Αποκλειστικές νοσοκόμες (σπίτι)
€28.900
Φυσικοθεραπείες
€14.772
Λογοθεραπείες
€9.355
Εξοπλισμός αναπηρίας
€8.186
Αναπηρικό αυτοκίνητο
€18.778
Αναλώσιμα & φάρμακα
€1.542
Λοιπές ιατρικές δαπάνες
€3.450

Στις παραπάνω δαπάνες δεν συμπεριλαμβάνονται τα νοσήλια της δεύτερης εναγομένης κλινικής (€910.882), τα οποία αποσβέστηκαν μέσω νόμιμης ένστασης συμψηφισμού που αυτή προέβαλε — αφού η ίδια ήταν ταυτόχρονα εναγόμενη ως προστήσασα και δανείστρια των νοσηλίων.

Τα Μελλοντικά Ποσά (€3.000/μήνα για τριετία)

Το Δικαστήριο επιδίκασε μηνιαία δόση €3.000 για τρία χρόνια από την άσκηση της αγωγής, η οποία καλύπτει: φυσικοθεραπεία €700/μήνα, λογοθεραπεία €320/μήνα, φυσιατρικό €40/μήνα, αναλώσιμα €90/μήνα, φαρμακευτικά €100/μήνα, αποκλειστικές νοσοκόμες €850/μήνα — καθώς και €900/μήνα απώλεια μελλοντικού εισοδήματος (ο ασθενής θα εργαζόταν ως μηχανικός/προγραμματιστής μετά την αποφοίτησή του).

Εφάπαξ
€659.512
Θετική ζημία €309.512 + ηθική βλάβη €350.000
Μηνιαία
€3.000 × 36
Μελλοντικές δαπάνες & διαφυγόν εισόδημα
Ασφαλιστική κάλυψη
€1.000.000
Δύο ασφαλιστικές 3:2
— ✦ —
Τέσσερις Κανόνες που Θέτει το Δικαστήριο

1. Η απόκρυψη ιατρικού σφάλματος στο πρακτικό επιβαρύνει την κρίση ευθύνης. Ο χειρουργός δεν αποκάλυψε την οπή στο πρακτικό — ούτε στην ομάδα νοσηλείας που θα παρακολουθούσε τον ασθενή. Αυτό καθυστέρησε την έγκαιρη αντιμετώπιση και επέτεινε τη βλάβη.

2. Μετά επέμβαση υψηλού κινδύνου, ο ασθενής χρήζει συστηματικής παρακολούθησης — όχι αξιολόγησης εκ των υστέρων. Η σταδιακή εκδήλωση ARDS (δύσπνοια → κυάνωση → υποξαιμία) ήταν αναγνωρίσιμη. Τα συμπτώματα αγνοήθηκαν για σχεδόν δύο ημέρες.

3. Η αποζημίωση δεν επηρεάζεται από κάλυψη ασφαλιστικού φορέα. Μέρος των δαπανών του ασθενούς καλύφθηκε από ταμείο υγείας. Το Δικαστήριο εφάρμοσε το άρθρο 930 παρ. 3 ΑΚ: ο ζημιώσας δεν επωφελείται από την ύπαρξη ασφαλιστικής κάλυψης του παθόντος.

4. Για νέο ασθενή χωρίς εισόδημα, η απώλεια μελλοντικής επαγγελματικής δυνατότητας αξιολογείται με πιθανολόγηση. Το Δικαστήριο τεκμηρίωσε ότι ο ασθενής, ως φοιτητής ΕΜΠ, θα είχε πιθανολογούμενο εισόδημα €900/μήνα — και αυτό το ποσό εντάχθηκε στη μηνιαία δόση.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Η απόφαση αυτή αξίζει προσοχή για τρεις λόγους που υπερβαίνουν τα ιδιαίτερα γεγονότα της.

Πρώτον, ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η αλυσίδα αιτιότητας είναι υποδειγματικός. Το Δικαστήριο αποκλείει συστηματικά κάθε εναλλακτική αιτία του ARDS (σύνδρομο TRALI, εισρόφηση, καπνισμός) και καταλήγει στη σήψη από εκροή γαστρικών υγρών ως μόνη επιστημονικά βάσιμη εξήγηση. Αυτή η μέθοδος αποκλεισμού είναι κρίσιμη σε υποθέσεις όπου οι εναγόμενοι επικαλούνται πολλαπλές εναλλακτικές εξηγήσεις.

Δεύτερον, η αναλυτική ανάλυση κάθε κονδυλίου αποζημίωσης — συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών δαπανών, της αποκλειστικής νοσηλευτικής φροντίδας και του διαφυγόντος εισοδήματος ενός νέου που δεν εργαζόταν ακόμα — αποτελεί εργαλείο για κάθε περίπτωση μόνιμης αναπηρίας νέου ασθενούς. Το Δικαστήριο τεκμηρίωσε κάθε δαπάνη.

Τρίτον, η κρίση για τον συμψηφισμό νοσηλίων είναι νομολογιακά σημαντική. Η δεύτερη εναγομένη (κλινική) ήταν ταυτόχρονα υπαίτια και δανείστρια. Το Δικαστήριο δέχθηκε τον συμψηφισμό — που επέφερε απόσβεση αμφότερων των αξιώσεων και ελάφρυνε ουσιαστικά τους εναγόμενους από ένα κονδύλιο €910.882. Η νομολογιακή βάση ήταν το άρθρο 483 ΑΚ (συμψηφισμός επενεργεί υπέρ όλων των αλληλεγγύως οφειλετών).

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.