Παθολογοανατόμος, Ιστολογική Εξέταση και κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο: Ο ΑΠ Επικύρωσε την Απαλλαγή — Η Δύσκολη Διάγνωση δεν Σημαίνει Αμέλεια

Παθολογοανατόμος, Ιστολογική Εξέταση και κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο: Ο ΑΠ Επικύρωσε την Απαλλαγή — Η Δύσκολη Διάγνωση δεν Σημαίνει Αμέλεια

Παθολογοανατόμος Λάρισας διέγνωσε κακοήθες ινώδες ιστιοκύτωμα σε όγκο οπισθοπεριτοναϊκής περιοχής. Η ασθενής υποβλήθηκε σε 6 κύκλους χημειοθεραπείας. Μήνες αργότερα, κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο αναδιέγνωσε τον όγκο ως καλοήθες σβάνωμα. Αγωγή αποζημίωσης — απορρίφθηκε. Ο ΑΠ επικύρωσε: τα ευρήματα συνηγορούσαν για κακοήθεια, και ο μέσος συνετός ιατρός θα έφτανε στην ίδια διάγνωση.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Α2΄ Πολιτικό Τμήμα — 2017
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναίρεσης
Επικύρωση απαλλαγής ιατρού
Βλάβη ασθενούς
6 κύκλοι χημ/πίας
+ μυελοκαταστολή
Δικαστική διαδρομή
16 χρόνια
2001–2017 · Β΄ αναίρεση
— ✦ —
Ιστορικό Δικαστικής Διαδρομής

Η υπόθεση αυτή είναι η δεύτερη αναίρεση στην ίδια υπόθεση. Με την προηγούμενη απόφαση που υπάρχει στη συλλογή μας, ο ΑΠ είχε αναιρέσει την τότε αθωωτική απόφαση του Εφετείου Λάρισας για ελλιπή αιτιολογία ως προς τον αιτιώδη σύνδεσμο και είχε παραπέμψει για νέα εκδίκαση.

Το Εφετείο Λάρισας εξέδωσε νέα απόφαση (324/2015) — πάλι απαλλαγή. Η ασθενής αναίρεσε και πάλι. Ο ΑΠ αυτή τη φορά απέρριψε την αναίρεση και επικύρωσε οριστικά την απαλλαγή.

Τα Γεγονότα

Μάρτιος 2001
Ασθενής 45 ετών — ανεύρεση όγκου 5,5 εκ. στην οπισθοπεριτοναϊκή περιοχή πυέλου κατά γυναικολογικές εξετάσεις στο ΓΝ Λάρισας. Χειρουργική αφαίρεση του όγκου.
Μάρτιος 2001 — Ιστολογική εξέταση
Ο όγκος αποστέλλεται στο ιδιωτικό ιατρείο παθολογοανατόμου Λάρισας (με εξειδίκευση δεκαετίας στις ιστολογικές εξετάσεις). Διάγνωση: κακοήθες ινώδες ιστιοκύτωμα (malignant fibrous histiocytoma) οπισθοπεριτοναϊκού χώρου.
Απρίλιος – Αύγουστος 2001
Νοσηλεία στον ογκολογικό νοσοκομείο Αθηνών Αθηνών. 6 κύκλοι χημειοθεραπείας (σχήμα MAID). Νοσηλεία λόγω σοβαρής μυελοκαταστολής. Η νόσος δεν έδωσε υποτροπή.
Νοέμβριος 2001 — 2η γνώμη
Παθολογοανατόμος νοσοκομείο Πειραιά: συμφωνεί με την περιγραφή, αλλά θέτει διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα μεταξύ ινώδους ιστιοκυτώματος, σβανώματος και λειομυοσαρκώματος. Εισηγείται εξέταση από εξειδικευμένο κέντρο.
Δεκέμβριος 2001 — κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο / εξειδικευμένου αμερικανικού νοσοκομείου
Ο Διευθυντής Χειρουργικής Παθολογίας αναδιαγνώσκει: καλοήθες κυτταρικό σβάνωμα (νευρίνωμα). «Δεν έχουν καμία ένδειξη πιθανής κακοήθειας. Ο κίνδυνος τυπικής υποτροπής είναι μικρός.»
2006–2017 — Δικαστική διαδρομή
Αγωγή → Πρωτοδικείο (απόρριψη) → Εφετείο Λάρισας (απόρριψη) → ΑΠ 1693/2013 (αναίρεση, παραπομπή) → Εφετείο Λάρισας 324/2015 (πάλι απόρριψη) → ΑΠ 1598/2017 (απόρριψη αναίρεσης, οριστική απαλλαγή).
— ✦ —

Οι Τρεις Διαγνώσεις

Παθολογοανατόμος Λάρισας
Κακοήθες ινώδες ιστιοκύτωμα
Βάσει κυτταροβρίθειας και πυρηνικής ατυπίας
νοσοκομείο Πειραιά
Διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα
Δεν αποφαίνεται — παραπέμπει σε εξειδικευμένο κέντρο
κορυφαίο αμερικανικό πανεπιστημιακό νοσοκομείο / εξειδικευμένου αμερικανικού νοσοκομείου
Καλοήθες σβάνωμα
8 μήνες μετά, χωρίς υποτροπή — νέα δεδομένα

Γιατί Απαλλάχθηκε ο Παθολογοανατόμος

Ο Κανόνας του ΑΠ: Ο Μέσος Συνετός Ιατρός ως Κριτήριο

Ο ΑΠ επικύρωσε την κρίση του Εφετείου: τα ιστολογικά ευρήματα (κυτταροβρίθεια, πυρηνική ατυπία, storiform pattern) συνηγορούσαν στη διάγνωση κακοήθους όγκου. Ο μέσος συνετός ιατρός με την ίδια ειδικότητα, με τα ίδια ευρήματα, θα κατέληγε με πολλές πιθανότητες στην ίδια διάγνωση.

Η μεταγενέστερη διαφορετική διάγνωση έγινε υπό διαφορετικές συνθήκες: 8 μήνες αργότερα, έχοντας ήδη ως νέο δεδομένο ότι ο όγκος δεν είχε δώσει υποτροπή — γεγονός που δεν ήταν διαθέσιμο κατά την αρχική εξέταση.

Η ιατρική είναι πιθανολογική επιστήμη, όχι οντολογική ή δεοντολογική. Η εσφαλμένη διάγνωση δεν είναι αυτομάτως αμέλεια.

Τι Κατέθεσαν οι Μάρτυρες Πανεπιστημιακοί
Καθηγητής Παθολογικής Ανατομίας ΠΘ
«Έχει στοιχεία ατυπίας που μιμούνται σάρκωμα — ένας καλός και όχι αμελής παθολογοανατόμος θα μπορούσε να καταλήξει σε αυτή τη διάγνωση.»
Καθηγητής Παθολογικής Ανατομίας ΑΠΘ
«Λαμβάνοντας υπόψη την κυτταροβρίθεια και τους άτυπους πυρήνες — μορφολογικά χαρακτηριστικά συχνά κακοήθων νεοπλασμάτων — η κατάταξη στα κακοήθη ινώδη ιστιοκυττώματα είναι δικαιολογημένη.»
Μάρτυρας Χ.Χ. (ιατρός)
«Πρόκειται για σπάνια περίπτωση όγκου που έχει χαρακτηριστικά μιμούμενα κακοήθεια αλλά συμπεριφέρεται καλοήθως. Η κάκωση εμφανίζει εκφυλιστική πυρηνική ατυπία παρόμοια με παλαιό νευρίνωμα.»

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ότι ο ογκολογικό νοσοκομείο Αθηνών — ογκολογικό νοσοκομείο εξειδίκευσης — δεν διετύπωσε καμία επιφύλαξη για τη διάγνωση του παθολογοανατόμου και προχώρησε αμέσως σε χημειοθεραπεία. Αν η διάγνωση ήταν προφανώς εσφαλμένη, θα το είχαν εντοπίσει.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η υπόθεση θέτει ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα της ιατρικής ευθύνης: πότε μια εσφαλμένη διάγνωση — με τραυματικές συνέπειες για τον ασθενή — είναι αμέλεια και πότε είναι η φυσιολογική αβεβαιότητα της ιατρικής επιστήμης.

Ο ΑΠ απάντησε με σαφήνεια: το κριτήριο δεν είναι αν η διάγνωση αποδείχθηκε λανθασμένη, αλλά αν ο ιατρός ενήργησε όπως θα ενεργούσε ο μέσος συνετός ιατρός της ίδιας ειδικότητας με τα ίδια ευρήματα εκείνη τη στιγμή. Το «εκ των υστέρων» γνωρίζειν δεν αλλάζει αυτή την αξιολόγηση.

Κρίσιμη επίσης η παρατήρηση για τη χρονική συνθήκη: η δεύτερη γνωμάτευση έγινε αφού ο όγκος δεν είχε δώσει υποτροπή — νέο δεδομένο που δεν υπήρχε κατά την αρχική εξέταση. Αυτή η ασυμμετρία πληροφορίας είναι κεντρική στην αξιολόγηση της αμέλειας.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.