Σκαληνοτομή και Τραυματισμός Φρενικού Νεύρου: Ο ΑΠ Επικύρωσε Καταδίκη Αγγειοχειρουργού — Η Μεταεγχειρητική Συμπεριφορά ως Ένδειξη Αμέλειας

Σκαληνοτομή και Τραυματισμός Φρενικού Νεύρου: Ο ΑΠ Επικύρωσε Καταδίκη Αγγειοχειρουργού — Η Συμπεριφορά Μετά την Επέμβαση ως Ένδειξη Αμέλειας

Κατά σκαληνοτομή δεξιάς πλευράς τραυματίστηκε το δεξί φρενικό νεύρο — πάρεση, ανύψωση ημιδιαφράγματος, μόνιμη αναπνευστική επιβάρυνση. Ο χειρουργός αρνήθηκε κάθε ευθύνη λέγοντας «δεν κόπηκε τίποτε». Ο ΑΠ απέρριψε αναίρεση: η αξονότμηση από παρατεταμένη διάταση συνιστά αμέλεια. Η άρνηση αυτοπρόσωπης εξέτασης του ασθενή μετά την επέμβαση ενίσχυσε την κρίση ενοχής.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ποινικό Τμήμα Ε′ — 2008
Αποτέλεσμα
Απόρριψη αναίρεσης
Επικύρωση καταδίκης
Βλάβη
Μόνιμη
Πάρεση φρενικού νεύρου — αναπνευστική επιβάρυνση
Ποινή
6 μήνες
Αναστολή 3 έτη
— ✦ —

Σύνοψη της Υπόθεσης

Ασθενής, τότε Ανθυπασπιστής, υπέστη θρόμβωση μασχαλιαίας αρτηρίας. Τον Δεκέμβριο 2001 ο αγγειοχειρουργός Αρχίατρος του 424 ΓΣΝΕ Θεσσαλονίκης διενήργησε επιτυχή σκαληνοτομή αριστεράς πλευράς. Τον Φεβρουάριο 2002, ο ίδιος χειρουργός χειρούργησε και τη δεξιά πλευρά — ιατρικά ενδεδειγμένο λόγω υπερτροφίας δεξιού σκαληνού μυός.

Μετά την επέμβαση ο ασθενής παραπονιόταν για πόνο και δύσπνοια. Ο χειρουργός δεν πήγε να τον δει άμεσα — έστειλε βοηθούς να τον «σηκώσουν για περπάτημα». Όταν τελικά εμφανίστηκε, του είπε από την πόρτα ότι το πρόβλημα «δεν ήταν από αυτόν» και ότι ο ασθενής ήταν «τεμπέλης».

Η ΑΣΥΕ διαπίστωσε: ανύψωση δεξιού πνευμονικού ημιδιαφράγματος λόγω πάρεσης φρενικού νεύρου. Ο χειρουργός παραδέχθηκε ότι «κάτι συνέβη εκείνη την ημέρα» — χωρίς να αποκλείσει αξονότμηση.

— ✦ —

Νομολογιακά Συμπεράσματα

Οι τρεις τρόποι τραυματισμού φρενικού νεύρου

Κατά τη σκαληνοτομή το φρενικό νεύρο μπορεί να τραυματιστεί με τρεις τρόπους
Τρόπος 1 (Αποκλείστηκε)

Διατομή — πλήρης κοπή του νεύρου. Ο χειρουργός αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Τρόπος 2 (Αποδείχθηκε)

Αξονότμηση — εσωτερική κοπή από παρατεταμένη ή έντονη διάταση. Δεν αποκλείστηκε από τον χειρουργό.

Τρόπος 3

Ελαφρά πίεση — χωρίς εξωτερική ή εσωτερική τομή. Προσωρινή πάρεση.

Το δικαστήριο δέχθηκε τον δεύτερο τρόπο: παρατεταμένη διάταση κατά την απώθηση του νεύρου με λαβίδες. Ακόμη και χωρίς ορατή κοπή, η αξονότμηση συνιστά εσφαλμένο χειρισμό — ο χειρουργός με 80 τέτοιες επεμβάσεις εμπειρία όφειλε και μπορούσε να το αποφύγει.

Κανόνας ΑΠ 1571/2008

Η αμέλεια δεν αποκλείεται επειδή «δεν κόπηκε τίποτε ορατό». Μια επιπλοκή που αποδεδειγμένα προκλήθηκε κατά την επέμβαση — και ο χειρουργός δεν αποκλείει τον μηχανισμό της — θεμελιώνει ευθύνη αν η εμπειρία και ειδικότητά του επέτρεπαν την αποφυγή της.

Η μεταεγχειρητική συμπεριφορά ως ένδειξη ενοχής

Τι κατέθεσε ο ασθενής στο ακροατήριο

«Το μεσημέρι ήρθε ο χειρουργός και από την πόρτα του δωματίου είπε ότι αυτό που ένοιωθα δεν ήταν από αυτόν και ότι θα γινόμουν καλύτερα με το περπάτημα σε σκάλες. Έλεγε ότι ήμουν τεμπέλης και δεν βοηθούσα τον εαυτό μου.»

Το Αναθεωρητικό Δικαστήριο — και ο ΑΠ επικύρωσε — δέχθηκε ότι αυτή η συμπεριφορά δεν ήταν άσχετη: αντανακλούσε προσπάθεια αποφυγής ευθυνών και συγκάλυψης του λάθους. Η «επιθετική» στρατηγική κινητοποίησης του ασθενούς — στην οποία ο ίδιος ο χειρουργός ομολόγησε — δεν δικαιολογούσε την άρνηση αυτοπρόσωπης εξέτασης.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Η απόφαση αυτή αφορά μια κατηγορία υποθέσεων που είναι ιδιαίτερα δύσκολη: ο χειρουργός λέει «δεν έκανα κάτι λάθος, η επιπλοκή είναι γνωστός κίνδυνος». Το δικαστήριο απαντά: ο γνωστός κίνδυνος δεν αποκλείει αμέλεια, αν ο μηχανισμός της βλάβης συνδέεται με εσφαλμένο χειρισμό και όχι με τυχαία επιπλοκή.

Το εξαιρετικά σπάνιο: η μετεγχειρητική συμπεριφορά του ιατρού (άρνηση εξέτασης ασθενούς) χρησιμοποιήθηκε ως έμμεση απόδειξη ενοχής.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.