Οφθαλμίατρος, Ενδοφακός σε Βρέφος 2,5 Μηνών και Αποκόλληση Αμφιβληστροειδούς — Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης 2024
Βρέφος 2,5 μηνών με συγγενή καταρράκτη αριστερού οφθαλμού. Ο χειρουργός οφθαλμίατρος επιλέγει τοποθέτηση ενδοφακού — μέθοδο αμφιλεγόμενη για βρέφη κάτω των επτά μηνών κατά το έτος 2006, με ενδοφακό μη πιστοποιημένο για αυτή την ηλικιακή ομάδα. Τέσσερα χρόνια μετά, τα άκρα του ενδοφακού παρεκτοπίζονται μέσα στο υαλοειδές. Αποτέλεσμα: ολική μόνιμη τύφλωση αριστερού οφθαλμού. Το Εφετείο Θεσσαλονίκης αναιρεί την πρωτόδικη αθωωτική κρίση και επιδικάζει €124.503 εις ολόκληρον κατά ιατρού και κλινικής.
Η Ιστορία της Υπόθεσης
Τα Τρία Σφάλματα
| Σφάλμα | Τι συνέβη |
|---|---|
| 1. Μη ενδεδειγμένη μέθοδος | Εφαρμογή ένθεσης ενδοφακού σε βρέφος 2,5 μηνών — μέθοδος αμφιλεγόμενη για παιδιά κάτω των 2 ετών και περισσότερο αμφισβητούμενη για βρέφη κάτω των 7 μηνών. Η ορθή επιλογή ήταν φακοί επαφής μέχρι τα 2 έτη και τοποθέτηση ενδοφακού εφόσον ο οπτικός άξονας είχε διαμορφωθεί. |
| 2. Μη κατάλληλος ενδοφακός | Τοποθέτηση ενδοφακού ACRYSOF SN60AT, μη πιστοποιημένου από τον FDA για βρέφη, με ατελή άκρα που σε περίπτωση παρεκτόπισης θα εισέρχονταν στο υαλοειδές. Η ίδια η κατασκευάστρια ALCON δήλωσε αργότερα ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει τη χρήση του σε βρέφη κάτω των 7 μηνών. |
| 3. Ελλιπής ενημέρωση | Οι γονείς δεν ενημερώθηκαν ότι η μέθοδος ήταν ακόμη αμφιλεγόμενη σε βρέφη, ότι ο ενδοφακός δεν ήταν πιστοποιημένος για αυτή την ηλικία, και ότι υπήρχε ποσοστό επανεπεμβάσεων άνω του 35%. Αν γνώριζαν, θα επέλεγαν τη συντηρητική λύση με φακούς επαφής. |
Ο ιατρός ισχυρίστηκε ότι η αιμορραγία και η αποκόλληση ήταν σπάνιες απρόβλεπτες «επιπλοκές» της μεθόδου. Το Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό: η αιτία ήταν η παρεκτόπιση των άκρων του ενδοφακού στο υαλοειδές — λόγω της ραγδαίας αύξησης του οπτικού άξονα του βρέφους και της μη κατάλληλης τοποθέτησης. Αυτό δεν είναι «επιπλοκή» — είναι ιατρογενής βλάβη, αποτέλεσμα εσφαλμένης επιλογής μεθόδου και ενδοφακού.
Το 2015, οι γονείς απευθύνθηκαν γραπτώς στην ALCON LABORATORIES. Η εταιρία απάντησε ότι ο ενδοφακός ACRYSOF SN60AT «ενδείκνυται για ενήλικες ασθενείς» και ότι «η παιδιατρική χρήση θα ήταν χρήση εκτός ενδείξεων που δεν μπορεί να υποστηριχθεί». Η απάντηση αυτή, δέκα χρόνια μετά την επέμβαση, επιβεβαίωσε ότι ο ενδοφακός δεν ήταν κατάλληλος για βρέφη 2,5 μηνών.
Ο ιατρός συνεργαζόταν με την κλινική ως ελεύθερος συνεργάτης: διενεργούσε επεμβάσεις στις εγκαταστάσεις της, χρησιμοποιούσε το νοσηλευτικό προσωπικό και τα χειρουργεία της. Η κλινική ωφελούνταν από τη δραστηριότητά του, διευρύνοντας πελατεία και κέρδη. Το Εφετείο έκρινε ότι υφίστατο σχέση πρόστησης κατ’ άρθρο 922 ΑΚ — η κλινική ευθύνεται αντικειμενικά και εις ολόκληρον με τον ιατρό.
Ο ενάγων εμφάνισε μειωμένη όραση και στον δεξιό οφθαλμό μετά την πολύωρη κάλυψή του. Το Εφετείο δέχτηκε ότι η κάλυψη ήταν ιατρικά ενδεδειγμένη (6-8 ώρες/ημέρα) και παρακολουθείτο τακτικά. Η εμφάνιση «αντίστροφης αμβλυωπίας» είναι γνωστή αλλά σπάνια επιπλοκή, η αντιμετώπιση της οποίας ήταν σύμφωνη με τους κανόνες της ιατρικής. Ευθύνη για αυτό το σκέλος δεν καταφάθηκε.
Αποζημιώσεις
Σύνολο: €124.503,05 εις ολόκληρον κατά ιατρού και κλινικής, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.
1. Η επιλογή μεθόδου θεραπείας δεν είναι αδιάφορη νομικά. Ακόμα και αν η επέμβαση εκτελεστεί τεχνικά άρτια (lege artis), η επιλογή εσφαλμένης ή αμφιλεγόμενης μεθόδου για τη συγκεκριμένη ηλικία συνιστά αμέλεια.
2. Η χρήση μη πιστοποιημένου ιατρικού υλικού για την ηλικιακή ομάδα επαυξάνει την ευθύνη — ιδίως όταν η ίδια η κατασκευάστρια δεν υποστηρίζει τη χρήση.
3. Η ενημέρωση για «αμφιλεγόμενη» μέθοδο δεν αρκεί. Ο ιατρός όφειλε να αναφέρει ρητά ότι η μέθοδος δεν είχε επαρκή τεκμηρίωση για βρέφη κάτω των 7 μηνών, ώστε οι γονείς να επιλέξουν ενήμερα.
4. Η ελεύθερη συνεργασία ιατρού-κλινικής δεν αποκλείει σχέση πρόστησης. Αν η κλινική ωφελείται οικονομικά από τη δραστηριότητα του ιατρού, ευθύνεται και για τις ζημίες που αυτή προκαλεί.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Αυτή η απόφαση θέτει ένα σημαντικό ερώτημα: πότε μια «καινοτόμα» ιατρική επιλογή μετατρέπεται σε αμέλεια; Το Εφετείο απαντά με σαφήνεια: όταν η μέθοδος εξακολουθεί να είναι αμφιλεγόμενη για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα, όταν το υλικό δεν είναι πιστοποιημένο γι’ αυτή και όταν ο ιατρός δεν ενημερώνει πλήρως τους ασθενείς για αυτές τις επιφυλάξεις.
Το γεγονός ότι η επέμβαση έδωσε καλά αποτελέσματα σε άλλες περιπτώσεις του ίδιου ιατρού δεν αρκεί. Το δείγμα ήταν ανεπαρκές για να αποκλεισθούν άγνωστες επιπλοκές. Κι αυτό ακριβώς έγινε εδώ.
Αξιοσημείωτο και το χρονοδιάγραμμα: η βλάβη εκδηλώθηκε πέντε χρόνια μετά την επέμβαση. Το Εφετείο έκρινε ότι η παραγραφή ξεκίνησε μόλις τον Μάρτιο 2012, όταν οι γονείς απέκτησαν πλήρη γνώση της φύσης και της αιτίας της βλάβης — και όχι από τη στιγμή που εμφανίστηκαν τα πρώτα συμπτώματα. Κρίσιμη διάκριση για υποθέσεις με καθυστερημένη εκδήλωση βλάβης.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης