Εκ Παραδρομής Φράση σε Γνωμάτευση Μαστογραφίας — Το Δικαστήριο Απορρίπτει την Αγωγή
Γυναίκα με ιστορικό καρκίνου αριστερού μαστού και χειρουργική επέμβαση μερικής μαστεκτομής υποβάλλεται ένα χρόνο αργότερα σε μαστογραφία ελέγχου. Η γνωμάτευση καταλήγει σαφώς σε «εξέταση χωρίς ευρήματα κακοήθειας» — αλλά στο τέλος παρέμεινε εκ παραδρομής μια προδιατυπωμένη φράση που ανέφερε απουσία «αξιόλογης μεταβολής». Η ασθενής ισχυρίζεται ότι η φράση αυτή της δημιούργησε εντύπωση υποτροπής και ζητεί €100.000 για ηθική βλάβη. Το Εφετείο Πειραιώς απορρίπτει την αγωγή: δεν αποδείχθηκε αμέλεια του ακτινολόγου, ούτε αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της φράσης και της επικαλούμενης ψυχικής βλάβης.
Η Ιστορία της Υπόθεσης
Σεπτέμβριο 2012: 47χρονη γυναίκα διαγιγνώσκεται με καρκίνο αριστερού μαστού μετά από συνδυασμό μαστογραφίας, υπερηχογραφήματος και μαγνητικής τομογραφίας. Τον Οκτώβριο 2012 υποβάλλεται σε μερική μαστεκτομή αριστερού μαστού, ακολουθούμενη από ακτινοβολία και φαρμακευτική αγωγή. Ήδη από τον Μάιο 2013 παρακολουθείται ψυχολογικά λόγω «κρίσης μετατροπής» που σχετίζεται με τη μετεγχειρητική πορεία.
Σεπτέμβριο 2013: παραπέμπεται για μαστογραφία ελέγχου ένα χρόνο μετά την επέμβαση. Υποβάλλεται σε ψηφιακή μαστογραφία αμφοτέρων των μαστών στο διαγνωστικό κέντρο. Ο ακτινολόγος εξετάζει τις εικόνες και υπαγορεύει τη γνωμάτευσή του, την οποία καθαρογράφει υπάλληλος της γραμματείας σε προδιατυπωμένο ηλεκτρονικό έντυπο.
Η γνωμάτευση καταλήγει σαφώς: «Εξέταση χωρίς ευρήματα κακοήθειας.» Στη συνέχεια όμως — από παράλειψη διαγραφής της — παρέμεινε η προτυπωμένη φράση: «Σε σύγκριση με προηγούμενο μαστογραφικό έλεγχο δεν παρατηρείται αξιόλογη μεταβολή της μαστογραφικής εικόνας.»
Η ασθενής, παραλαμβάνοντας τη γνωμάτευση χωρίς να απευθυνθεί πρώτα στον θεράποντα ιατρό της, ερμήνευσε αυτή τη φράση ως ένδειξη ότι η νόσος εξακολουθεί να υφίσταται. Επικοινώνησε τηλεφωνικώς με τον θεράποντα ιατρό της, ο οποίος αντιλήφθηκε αμέσως την αντίφαση και την καθησύχασε. Τέσσερις ημέρες αργότερα ο μνηστήρας της μετέβη στο διαγνωστικό κέντρο, ο ακτινολόγος επιβεβαίωσε ότι η εξέταση ήταν αρνητική και διέγραψε χειρόγραφα τη φράση. Παρόλα αυτά, η ασθενής άσκησε αγωγή ζητώντας €150.000 (περιορισμένα σε €100.000) για ηθική βλάβη.
Γιατί το Δικαστήριο Απέρριψε την Αγωγή
Το Εφετείο εξέτασε κάθε ισχυρισμό της ασθενούς και κατέληξε σε αρνητικό συμπέρασμα για τρεις λόγους:
Η επίδικη φράση δεν αποτελούσε ιατρική διάγνωση του ακτινολόγου — ήταν προδιατυπωμένη και παρέμεινε εκ παραδρομής κατά την καθαρογράφηση από υπάλληλο της γραμματείας. Ο ακτινολόγος υπαγόρευσε σαφές αρνητικό εύρημα: «εξέταση χωρίς ευρήματα κακοήθειας». Η εκ παραδρομής φράση ήταν εμφανώς αντιφατική με το υπόλοιπο κείμενο και δεν αποτελούσε απόρροια εσφαλμένης εκτίμησης των απεικονιστικών ευρημάτων.
Ο θεράπων ιατρός της ασθενούς, όταν άκουσε τηλεφωνικώς τη γνωμάτευση, αντιλήφθηκε αμέσως την αντίφαση και την καθησύχασε. Αυτό αποδεικνύει ότι γνωμάτευση απευθυνόταν — όπως συνήθως συμβαίνει — στον θεράποντα ιατρό, ο οποίος και μόνος μπορεί να ερμηνεύσει ορθά την ιατρική ορολογία. Η ασθενής δεν έπρεπε να ερμηνεύει μόνη της απεικονιστικές γνωματεύσεις.
Η ασθενής παρακολουθούνταν ψυχολογικά ήδη από τον Μάιο 2013 — πέντε μήνες πριν τη γνωμάτευση — λόγω της μετεγχειρητικής πορείας. Τα ψυχολογικά συμπτώματα που παρουσίασε τον Οκτώβριο 2013 δεν αποδείχθηκε ότι αποτελούσαν επιπλέον επιδείνωση εξαιτίας της γνωμάτευσης, αλλά συνέχεια μιας ήδη υπάρχουσας κατάστασης. Και η επίσκεψη σε ψυχίατρο επτά μήνες αργότερα, τον Μάιο 2014, δεν τεκμηρίωνε σύνδεση με το συγκεκριμένο συμβάν.
1. Η γνωμάτευση απευθύνεται στον θεράποντα ιατρό, όχι στον ασθενή. Ο ασθενής δεν έχει τις γνώσεις για να ερμηνεύσει ιατρική ορολογία. Πρώτο βήμα πάντα: ο θεράπων ιατρός εξηγεί τα ευρήματα.
2. Η εκ παραδρομής φράση δεν αποτελεί ιατρικό σφάλμα. Η αμέλεια του ιατρού αφορά τη διαγνωστική του κρίση — όχι γραφειοκρατικές παραλείψεις κατά την καθαρογράφηση από διοικητικό υπάλληλο.
3. Η αντίφαση στο κείμενο ήταν εμφανής και αμέσως διορθώθηκε. Δεν χρειάστηκε ιατρική εμπειρία για να εντοπιστεί — ο θεράπων ιατρός την αντιλήφθηκε άμεσα τηλεφωνικώς.
4. Ψυχική βλάβη απαιτεί αποδεδειγμένο αιτιώδη σύνδεσμο. Προϋπάρχουσα ψυχολογική κατάσταση που συνδέεται με τη νόσο δεν αρκεί. Ο ενάγων πρέπει να αποδείξει ότι το συγκεκριμένο γεγονός προκάλεσε νέα ή επιδεινωμένη βλάβη.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η υπόθεση αυτή είναι σημαντική ακριβώς επειδή δείχνει ότι τα δικαστήρια δεν επιδικάζουν αποζημίωση αυτομάτως. Η ύπαρξη ατυχούς ή αντιφατικής φράσης σε ιατρικό έγγραφο δεν αρκεί — απαιτείται να αποδειχθεί ότι αυτή αποτελεί παράβαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης από τον ιατρό (όχι από διοικητικό υπάλληλο) και ότι προκάλεσε συγκεκριμένη, αποδεδειγμένη βλάβη.
Στην προκείμενη περίπτωση το δικαστήριο σταθμίζει ότι: η κύρια γνωμάτευση ήταν σαφής και αρνητική, ο θεράπων ιατρός αντιλήφθηκε αμέσως την αντίφαση, η ενάγουσα είχε ήδη ψυχολογικά προβλήματα που δεν συνδέονταν με τη γνωμάτευση, και η ψυχική «επιδείνωση» δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι γνωματεύσεις με σφάλματα δεν μπορούν να θεμελιώσουν αξίωση. Σημαίνει ότι κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα πραγματικά της περιστατικά — και ότι η νομική αξιολόγηση πριν από κάθε αγωγή είναι απαραίτητη.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης