Υστερεκτομία, Σταδιακή Ενδοκοιλιακή Αιμορραγία και Θάνατος: Τρεις Ιατροί Καταδικάστηκαν — Ο Χειρουργός Απουσίαζε σε Συνέδριο

Υστερεκτομία, Σταδιακή Ενδοκοιλιακή Αιμορραγία και Θάνατος: Τρεις Ιατροί Καταδικάστηκαν — Ο Χειρουργός Απουσίαζε σε Συνέδριο

47χρονη υποβάλλεται σε κοιλιακή υστερεκτομία σε δημόσιο νοσοκομείο. Ο αιματοκρίτης πέφτει από 36 σε 22 μέσα σε δύο ημέρες. Κανείς δεν κάνει υπερηχογράφημα. Ο χειρουργός φεύγει σε συνέδριο στο Λονδίνο χωρίς ενημέρωση της ασθενούς. Θάνατος την πέμπτη μετεγχειρητική ημέρα — 1.600 ml αίμα στην κοιλία. Ο ΑΠ απέρριψε τις αναιρέσεις και των τριών ιατρών.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
ΣΤ΄ Ποινικό Τμήμα — 2016
Κατηγορούμενοι
3 Ιατροί
Χειρουργός + 2 εφημερεύοντες
Ποινή
2 Έτη
Ο καθένας (ανασταλείσα)
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναιρέσεων
Οριστικές καταδίκες
— ✦ —

Χρονολόγιο

22 Ιουνίου 2007 — Χειρουργείο
Κοιλιακή υστερεκτομία από τον διευθυντή της κλινικής. Κατά τη διάρκεια: αιμορραγία — χορήγηση 2 μονάδων αίματος. Έξοδος από χειρουργείο αιμοδυναμικά σταθερή, αιματοκρίτης 36. Το απόγευμα: επίσκεψη χειρουργού, ενημέρωση «επιτυχής επέμβαση».
23 Ιουνίου 2007 — 1η Μετεγχειρητική Ημέρα
Αιματοκρίτης: 26,1 (από 36). Εφημερεύων ειδικός ενημερώνεται — δίνει εντολή για επανάληψη αιματολογικού την επόμενη. Χωρίς υπερηχογράφημα. Χωρίς επανεπέμβαση. Ο χειρουργός: αναχωρεί για Λονδίνο.
24 Ιουνίου 2007 — 2η Μετεγχειρητική Ημέρα
Αιματοκρίτης: 22,2 (από 36). Κλινική εικόνα: αδυναμία κίνησης, κοιλιακό άλγος, ωχρότητα, ταχύπνοια, υψηλός πυρετός. Εφημερεύων: χορηγεί 2 μονάδες αίματος, καθησυχάζει οικείους. Κανένας απεικονιστικός έλεγχος.
25 Ιουνίου 2007 — 3η Μετεγχειρητική Ημέρα
Αιμοληψία: πήγμα — ακατάλληλο δείγμα. Αδελφή ασθενούς επιχειρεί να επικοινωνήσει με τον χειρουργό — απουσία στο εξωτερικό. Ζητά από γνωστό ιατρό να μεσολαβήσει για υπερηχογράφημα. Εφημερεύων: δεν ενεργεί.
26 Ιουνίου 2007 — 4η Μετεγχειρητική Ημέρα
Ο γνωστός ιατρός ζητά τηλεφωνικά υπερηχογράφημα. Εφημερεύων επισκέπτεται ασθενή — καθησυχάζει, αναβάλλει. Αιματοκρίτης 29,2 μετά μετάγγιση. Πυρετός 38,7. Εκχυμώσεις κοιλιακής χώρας.
27 Ιουνίου 2007, 07:35 — Θάνατος
Καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Ανεπιτυχής αναζωογόνηση. Νεκροψία: 1.600 ml ελεύθερο αίμα + αιματοπήγματα 750 γρ. στην κοιλία. Αιτία: σταδιακή ενδοκοιλιακή αιμορραγία — χαλάρωση απολινώσεων αγγείων.

Η Πορεία του Αιματοκρίτη

Αιματοκρίτης — Εξέλιξη ανά Ημέρα (φυσιολογικό κατώτατο: 36)
Προεγχειρητικά
40,3
Έξοδος χειρ/ου
36
23/6 (+1 ημέρα)
26,1 ↓
24/6 (+2 ημέρες)
22,2 ↓↓
25/6 (+3 ημέρες)
ΠΗΓΜΑ
26/6 (μετά μεταγγ.)
29,2

Η ανάκαμψη στο 29,2 μετά μετάγγιση δεν σήμαινε βελτίωση — «έδωσε μία ανάσα» κατά τον ιατροδικαστή, ενώ η αιμορραγία συνεχιζόταν.

— ✦ —

Τρεις Ρόλοι, Τρεις Ευθύνες

Χειρουργός – Διευθυντής
Χειρούργησε και αναχώρησε για συνέδριο χωρίς άδεια, χωρίς ενημέρωση ασθενούς, χωρίς δίαυλο επικοινωνίας. Η χειρουργική ευθύνη δεν λήγει στο χειρουργείο — συνεχίζεται μετεγχειρητικά. Ο ίδιος ομολόγησε: αν ήταν εκεί θα έκανε υπερηχογράφημα και θα έσωζε την ασθενή.
Εφημερεύων Ειδικός Α
Ενημερώθηκε για πτώση αιματοκρίτη 36→26,1. Δεν διέταξε υπερηχογράφημα. Καθησύχαζε οικείους με «μετεγχειρητική αναιμία». Αγνόησε επανειλημμένες εκκλήσεις για απεικονιστικό έλεγχο.
Εφημερεύων Ειδικός Β
Είχε επικεφαλής ειδικευόμενους. Γνώριζε ολόκληρο το ιστορικό. Δεν ενήργησε απεικονιστικό έλεγχο. Αδυναμία εξήγησης γιατί δεν διέταξε υπερηχογράφημα παρά τα επίμονα αιτήματα των οικείων.
Ο Κανόνας: Η Χειρουργική Ευθύνη Περιλαμβάνει το Μετεγχειρητικό Στάδιο

Ο ΑΠ επικύρωσε ρητά: αντικείμενο της ευθύνης του χειρουργού είναι η καλή έκβαση της επέμβασης στο σύνολό της — προεγχειρητικός έλεγχος, η επέμβαση, και το μετεγχειρητικό στάδιο. Αυτά αποτελούν μία ολότητα.

Ο χειρουργός δεν μπορεί να μεταβιβάσει πλήρως την ευθύνη μετεγχειρητικής παρακολούθησης σε εφημερεύοντες ιατρούς — ειδικά αν γνωρίζει ότι η ασθενής αιμορράγησε κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Κρίσιμο: η απουσία χωρίς ενημέρωση ασθενούς δεν είναι απλή διοικητική παράλειψη — αποστερεί από τον ασθενή το δικαίωμα επιλογής. Ο σύζυγος και η αδελφή κατέθεσαν: αν γνώριζαν, δεν θα συναινούσαν στην επέμβαση.

Η Λογική της Ιατροδικαστικής Έκθεσης — «Παλαιό» Αίμα

Η ιατροδικαστής κατέθεσε: τα αιματοπήγματα 750 γρ. χρειάστηκαν ημέρες για να οργανωθούν — άρα η αιμορραγία ήταν σταδιακή από την 1η μετεγχειρητική ημέρα.

Αυτό ήταν το κλειδί: η αιμορραγία δεν ήταν αιφνίδια και κατακλυσμιαία (όπως υποστήριζαν οι κατηγορούμενοι) — ήταν διαρκής και ανιχνεύσιμη. Ακόμα και την τελευταία ημέρα, ένα υπερηχογράφημα θα την έσωζε.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η απόφαση είναι από τις πιο σημαντικές της συλλογής για τη μετεγχειρητική ευθύνη. Ο ΑΠ λέει ρητά: ο χειρουργός ευθύνεται για το μετεγχειρητικό στάδιο — ακόμα κι αν υπάρχουν εφημερεύοντες ιατροί. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι πάντα παρών. Σημαίνει ότι δεν μπορεί να αναχωρήσει χωρίς ενημέρωση, χωρίς άδεια και χωρίς δίαυλο επικοινωνίας.

Το πιο χτυπητό στοιχείο: ο ίδιος ο χειρουργός παραδέχτηκε ότι αν ήταν εκεί θα είχε κάνει υπερηχογράφημα. Αυτή η ομολογία κατέστησε αδύνατη την άρνηση αιτιώδους συνδέσμου.

Για τους εφημερεύοντες: η πτώση αιματοκρίτη 36→22 σε 48 ώρες, με πυρετό, κοιλιακό άλγος και επίμονα αιτήματα οικείων για υπερηχογράφημα, είναι εικόνα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως «μετεγχειρητική αναιμία». Η απλούστερη εξέταση — υπερηχογράφημα — θα έδειχνε αμέσως την αιμορραγία.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.