Βαριατρική Χειρουργός, Sleeve Gastrectomy και Θάνατος από Περιτονίτιδα: Ο ΑΠ Αναίρεσε την Αθωωτική — Αλλά Έπαυσε λόγω Παραγραφής

Βαριατρικός Χειρουργός, Sleeve Gastrectomy και Θάνατος από Περιτονίτιδα: Ο ΑΠ Αναίρεσε την Αθωωτική — Αλλά Έπαυσε λόγω Παραγραφής

Σαράντα έξι χρονών γυναίκα με νοσογόνο παχυσαρκία υποβλήθηκε σε βαριατρική επέμβαση. Κατά τη λαπαροσκόπηση προκλήθηκαν πολλαπλές τρώσεις. Θάνατος 14 ημέρες αργότερα από σηπτική καταπληξία. Το Εφετείο αθώωσε τον χειρουργό. Ο ΑΠ αναίρεσε την αθωωτική ως ελλιπώς αιτιολογημένη — αλλά δεν παρέπεμψε: έπαυσε την ποινική δίωξη λόγω παραγραφής.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ε΄ Ποινικό Τμήμα — 2023
Απόφαση Εφετείου
Αθωωτική
103/2022 ΤΕΠλ. Ιωαννίνων
Αποτέλεσμα ΑΠ
Αναίρεση + Παύση
Λόγω παραγραφής (8ετία)
Ασθενής
46 ετών
Νοσογόνος παχυσαρκία, ΣΔ, υποθυρεοειδισμός
— ✦ —

Χρονολόγιο της Υπόθεσης

5 Δεκεμβρίου 2014
Laparoscopic sleeve gastrectomy. Κατά την εισαγωγή του trocar optic view: τρώση κοιλιακής αορτής (ακατάσχετη αιμορραγία), νήστιδος και μείζονος επιπλόου. Επείγουσα ανοικτή λαπαροτομία από ομάδα αγγειοχειρουργού. Επιτυχής αποκατάσταση των τριών τρωμάτων. Η επέμβαση δεν ολοκληρώθηκε. Εισαγωγή στη ΜΕΘ.
5–9 Δεκεμβρίου 2014
Υψηλός πυρετός και CRP εξαρχής — το Εφετείο το απέδωσε σε «σύνδρομο επαναιμάτωσης» από τον τραυματισμό αορτής. Αποσωλήνωση (8/12) και επαναδιασωλήνωση (ίδια ημέρα λόγω αναπνευστικής ανεπάρκειας).
10 Δεκεμβρίου 2014
Αξονική τομογραφία: ποσότητα αέρα, συλλογές υγρών, ρυπαρότητα περιτοναϊκού λίπους — και πνευμονία / πνευμονική εμβολή. Ιατρός ΜΕΘ θέτει στον χειρουργό πιθανότητα δεύτερης λαπαροτομίας.
12 Δεκεμβρίου 2014
Ιατροί ΜΕΘ θέτουν επισήμως διάγνωση πιθανής περιτονίτιδας. Χειρουργός αποφασίζει χειρουργείο για την επόμενη, λόγω αντιπηκτικής αγωγής.
13 Δεκεμβρίου 2014
Δεύτερη λαπαροτομία: ρήξη στη μεσότητα εγκαρσίου κόλου, κοπρανώδης περιτονίτιδα. Δημιουργία δύο στομιών.
19 Δεκεμβρίου 2014
Θάνατος λόγω καθολικής περιτονίτιδας → σηπτική καταπληξία → πολυοργανική ανεπάρκεια.
— ✦ —

Το Κεντρικό Αμφιλεγόμενο Ζήτημα

4ος Τραυματισμός: Ιατρογενής ή Αυτόματη Ρήξη;
Κατηγορητήριο
Ο χειρουργός προκάλεσε 4ο τραυματισμό στο εγκάρσιο κόλον κατά την εισαγωγή του trocar. Η τρώση δεν διαγνώστηκε και οδήγησε σε κοπρανώδη περιτονίτιδα και θάνατο.
Απόφαση Εφετείου
Δεν αποδείχθηκε 4ος τραυματισμός. Η ρήξη του παχέος εντέρου ήταν αυτόματη — οφειλόμενη σε ισχαιμία λόγω διαβήτη και παχυσαρκίας. Ξεκίνησε να δρα ως μηχανισμός μόλις την 12-12-2014.

Κρίσιμο επιχείρημα του Εφετείου: κατά τη λαπαροτομία της 5ης Δεκεμβρίου δεν υπήρχε δυσοσμία, φυσαλίδες, ή κοπρανώδες περιεχόμενο — ενώ προεγχειρητικά δεν είχε γίνει κλύσμα. Εάν είχε τραυματιστεί το παχύ έντερο τότε, ο θάνατος θα είχε επέλθει πριν τη 2η επέμβαση.

Γιατί ο ΑΠ Αναίρεσε την Αθωωτική

Ο ΑΠ δέχτηκε ότι η αθωωτική απόφαση παρουσίαζε σοβαρές ελλείψεις αιτιολογίας:

Λόγοι Αναίρεσης της Αθωωτικής

1. Το Εφετείο δεν αιτιολόγησε αν η πίεση που άσκησε ο χειρουργός στο trocar συνέβαλε αιτιωδώς στις τρώσεις, ούτε αν υπήρχε εναλλακτικός τρόπος εισαγωγής για ασθενή με εξαιρετικά παχύ κοιλιακό τοίχωμα.

2. Δεν προσδιορίστηκε πότε ακριβώς ξεκίνησε η ρήξη-οπή του παχέος εντέρου — το αποτέλεσμα της αξονικής (10/12) ήταν συμβατό με περιτονίτιδα, και ιατρός ΜΕΘ είχε ήδη τότε θέσει την πιθανότητα επανεπέμβασης.

3. Το Εφετείο δεν αναφέρθηκε καθόλου στην ιατροδικαστική έκθεση νεκροψίας, η οποία ανέφερε ως αιτία θανάτου «καθολική περιτονίτης απότοκος προηγηθείσης χειρουργικής επέμβασης» — ούτε αιτιολόγησε γιατί δεν την αποδέχθηκε.

4. Δεν αναφέρθηκε στην πραγματογνωμοσύνη του ορισθέντος πραγματογνώμονα, ο οποίος δεχόταν μεν ότι δεν υπάρχει αμέλεια, αλλά δεχόταν ότι η ρήξη ήταν ιατρογενής.

Το Ιδιαίτερο Αποτέλεσμα: Αναίρεση + Παύση

⚠ Αναίρεση αθωωτικής

Ο ΑΠ έκρινε ότι η αθωωτική ήταν ελλιπώς αιτιολογημένη και έπρεπε να αναιρεθεί. Αποδέχτηκε τον σχετικό λόγο αναίρεσης του Εισαγγελέα ΑΠ.

✓ Παύση λόγω παραγραφής

Από τη διαπραχθείσα πράξη (19-12-2014) έως την έκδοση της ΑΠ απόφασης (22-12-2022) συμπληρώθηκε η 8ετής παραγραφή. Η υπόθεση δεν παραπέμφθηκε.

Η Παραγραφή στο Ποινικό Ιατρικό Δίκαιο

Η ανθρωποκτονία από αμέλεια είναι πλημμέλημα. Η παραγραφή ξεκινά από την τέλεση της πράξης, αναστέλλεται κατά τη διάρκεια της κύριας διαδικασίας (έως 3 χρόνια επιπλέον για πλημμελήματα). Στην πράξη: 5 + 3 = 8 έτη συνολικά.

Εδώ η πράξη έγινε 19-12-2014 και η απόφαση ΑΠ εκδόθηκε 22-12-2022. Είχε συμπληρωθεί ακριβώς η 8ετία. Αποτέλεσμα: παρά το ότι η αθώωση κρίθηκε κακώς αιτιολογημένη, ο κατηγορούμενος δεν παραπέμφθηκε ξανά — η δίωξη έπαυσε οριστικά.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η υπόθεση είναι σπάνια στη συλλογή νομολογίας ιατρικής ευθύνης: ο ΑΠ δεν επικύρωσε ούτε αθωωτική ούτε καταδικαστική. Έκρινε ότι η αθωωτική ήταν κακώς αιτιολογημένη — αλλά δεν μπορούσε να στείλει την υπόθεση πίσω, γιατί είχε παραγραφεί.

Νομικά αυτό σημαίνει ότι ο χειρουργός «νίκησε» ουσιαστικά λόγω παρόδου χρόνου, όχι λόγω ουσιαστικής δικαίωσης. Αντίστοιχα, η οικογένεια δεν πήρε καταδικαστική — αλλά ο δρόμος της αστικής αγωγής παραμένει ανοιχτός: η ποινική παραγραφή δεν εξαλείφει τις αστικές αξιώσεις.

Ουσιαστικό ζήτημα παραμένει: πότε ένας βαριατρικός χειρουργός οφείλει να προβεί σε επανεπέμβαση μετά μεγάλες διεγχειρητικές τρώσεις, ακόμα και αν τα κλινικά σημεία δεν είναι σαφή; Η μη αναφορά του Εφετείου στην ιατροδικαστική έκθεση και στην πραγματογνωμοσύνη ήταν το κρίσιμο σφάλμα.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.