Σμικρυντική Μαστοπλαστική — Νέκρωση Κρημνού Θηλής και Απόρριψη Αγωγής
42χρονη με γιγαντομαστία υποβάλλεται σε σμικρυντική μαστοπλαστική. Μετεγχειρητικά εμφανίζεται νέκρωση κρημνού θηλής στον δεξιό μαστό — γνωστή επιπλοκή σε αντίστοιχες επεμβάσεις, ιδίως όταν οι μαστοί είναι πολύ μεγάλοι. Η ασθενής ισχυρίζεται ιατρική αμέλεια, αιτούμενη €354.913. Το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης απορρίπτει την αγωγή: ο χειρουργός ενήργησε σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης σε όλα τα στάδια.
Το Ιστορικό — Η Επέμβαση και η Επιπλοκή
Η ασθενής έπασχε από γιγαντομαστία από παιδική ηλικία — πρόβλημα που της προκαλούσε έντονους πόνους στη σπονδυλική στήλη, στη μέση, στον αυχένα και δυσκολία στην αναπνοή. Η χειρουργική αποκατάσταση ήταν ιατρικά επιβεβλημένη, όχι αισθητική επιλογή.
Ο πλαστικός χειρουργός επέλεξε τη μέθοδο McKissock (διατήρηση κρημνού θηλής με δίμισχο), κατάλληλη για γυναίκες της ηλικίας της ασθενούς. Αφαιρέθηκαν περίπου 3.000 γρ. από κάθε μαστό — συνολικά άνω των 6 κιλών. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε χωρίς αιμοδυναμικό πρόβλημα και η ασθενής ανένηψε κανονικά.
Τις επόμενες εβδομάδες εμφανίστηκαν σημεία νέκρωσης του λιπώδους ιστού στον κρημνό του δεξιού μαστού — επιπλοκή γνωστή και αναμενόμενη όταν οι μαστοί είναι πολύ μεγάλοι και ο κρημνός πρέπει να μεταφερθεί σε μεγάλη απόσταση. Ο χειρουργός αντιμετώπισε συντηρητικά την επιπλοκή αρχικά και στη συνέχεια χειρουργικά, ολοκληρώνοντας τρεις επεμβάσεις συνολικά. Ο κύριος στόχος της επέμβασης — ανακούφιση από τους πόνους — επιτεύχθηκε πλήρως.
Γιατί Απορρίφθηκε η Αγωγή — Τι Αποδείχθηκε
Η ασθενής επικαλέστηκε δύο λόγους ιατρικής αμέλειας: μη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής μετά την πρώτη επέμβαση και τοποθέτηση «ξένων μεταλλικών σωμάτων» χωρίς ενημέρωση. Κανένας από τους δύο δεν αποδείχθηκε.
Φαρμακευτική αγωγή: Το Δικαστήριο διαπίστωσε από το συνταγολόγιο της κλινικής ότι η ασθενής έλαβε αντιβίωση (Zinacef), ορούς και αντιόξινα τόσο κατά τη νοσηλεία όσο και μετά την έξοδό της. Ο ισχυρισμός απορρίφθηκε ως αναληθής.
Μεταλλικά σώματα: Τα ακτινοσκιερά ευρήματα που διαπιστώθηκαν στη μαστογραφία ήταν ενθέματα για την προβολή των νεκρωμένων θηλών προς τα έξω — μέθοδος αναγνωρισμένη για την αντιμετώπιση εισολκής θηλών. Δεν επρόκειτο για «ξένα σώματα» αντίθετα προς τις αρχές της πλαστικής χειρουργικής.
Δύο ανεξάρτητες πραγματογνώμονες — η διορισθείσα από το δικαστήριο και η πραγματογνώμονας της ποινικής δικογραφίας — συνέκλιναν: η νέκρωση τμήματος του κρημνού της θηλής είναι επιπλοκή γνωστή, αναμενόμενη και αναπόφευκτη σε σμικρυντικές μαστοπλαστικές εκσεσημασμένης γιγαντομαστίας. Εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και στις δύο βασικές μεθόδους. Γίνεται ακόμη συχνότερη όταν — όπως εδώ — αφαιρεθούν πολύ μεγάλες ποσότητες ιστού, επειδή ο κρημνός πρέπει να μεταφερθεί σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση, καθιστώντας επισφαλέστερη την αιμάτωσή του.
Τα Στάδια που Κρίθηκαν Σωστά
Το Δικαστήριο αξιολόγησε τη συμπεριφορά του χειρουργού σε τρία στάδια και έκρινε ότι σε κάθε ένα ενήργησε lege artis:
- Επιλογή μεθόδου: Η μέθοδος McKissock είναι ενδεδειγμένη για γυναίκες νεαρότερης ηλικίας που επιθυμούν διατήρηση αισθητικότητας θηλής. Η εναλλακτική (ελεύθερη μεταμόσχευση θηλής) επιλέγεται συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η επιλογή ήταν ιατρικά ορθή.
- Μετεγχειρητική παρακολούθηση: Ο χειρουργός παρακολούθησε την ασθενή τουλάχιστον έξι φορές στο πρώτο μήνα, συνεχίζοντας επισκέψεις έως τον Ιούνιο 2004 — ένα χρόνο μετά την πρώτη επέμβαση.
- Αντιμετώπιση της επιπλοκής: Η επιλογή συντηρητικής παρακολούθησης αρχικά (αντί άμεσης επανεπέμβασης) ήταν ορθή — χειρουργικά αντιμετωπίζεται η νέκρωση αφού διαχωριστούν οι νεκρωτικοί από τους υγιείς ιστούς. Πρόωρη επέμβαση σε κλειστό τραύμα θα οδηγούσε σε αφαίρεση και υγειών ιστών.
1. Επιπλοκή γνωστή και αναπόφευκτη δεν συνιστά ιατρική αμέλεια. Η νέκρωση κρημνού θηλής σε μεγάλης έκτασης σμικρυντική μαστοπλαστική είναι αναμενόμενη επιπλοκή — η εμφάνισή της δεν τεκμηριώνει αμέλεια, εφόσον ο χειρουργός επέλεξε την κατάλληλη μέθοδο και αντέδρασε ορθά.
2. Η «συντηρητική αναμονή» μπορεί να είναι η σωστή ιατρική επιλογή. Η μη άμεση επανεπέμβαση δεν σημαίνει παραμέληση — σε τέτοιες επιπλοκές η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται όταν έχουν οριοθετηθεί σαφώς οι νεκρωτικοί ιστοί, ώστε να μην αφαιρεθούν και υγιείς ιστοί.
3. Νέοι ισχυρισμοί στην προσθήκη δεν λαμβάνονται υπόψη. Η ασθενής προσπάθησε να προσθέσει νέο λόγο αγωγής (έλλειψη ενημέρωσης για εναλλακτικές μεθόδους) με την προσθήκη-αντίκρουση. Το Δικαστήριο δεν το επέτρεψε — τα ουσιώδη γεγονότα πρέπει να εκτίθενται στο εισαγωγικό δικόγραφο.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η απόφαση αυτή παρέχει σαφή καθοδήγηση για ένα ερώτημα που τίθεται συχνά: πότε μια μετεγχειρητική επιπλοκή συνιστά ιατρική αμέλεια και πότε είναι γνωστός κίνδυνος της επέμβασης;
Το Δικαστήριο εφαρμόζει το κριτήριο του μέσου συνετού χειρουργού της ειδικότητας: αν η επιπλοκή εμφανίζεται και σε χειρουργούς που ακολουθούν πλήρως τους κανόνες της επιστήμης — και ιδίως αν εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέγεθος των μαστών, που δεν ελέγχει ο χειρουργός — τότε δεν στοιχειοθετεί αμέλεια. Αυτό διαφέρει ουσιαστικά από περιπτώσεις όπου η επιπλοκή οφείλεται σε εσφαλμένη επιλογή μεθόδου ή πλημμελή τεχνική.
Εξίσου σημαντική είναι η παρατήρηση για τη συντηρητική αντιμετώπιση: δεν αρκεί να αποδείξει ένας ασθενής ότι ο χειρουργός «δεν έκανε αμέσως κάτι» — πρέπει να αποδείξει ότι η καθυστέρηση ήταν ιατρικά αδικαιολόγητη. Εδώ η αναμονή ήταν ακριβώς το ιατρικά ορθό.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης