Ψυχιατρική Κλινική, Ανεπιτήρητος Ασθενής, Φωτιά από Τσιγάρο: Νοσηλευτής και Διοικητική Διευθύντρια Καταδικάστηκαν — ΑΠ 2024

Ψυχιατρική Κλινική, Ανεπιτήρητος Ασθενής, Φωτιά από Τσιγάρο: Νοσηλευτής και Διοικητική Διευθύντρια Καταδικάστηκαν — ΑΠ 2024

Ασθενής με βαριά νοητική υστέρηση νοσηλεύεται 12 χρόνια σε ψυχιατρική κλινική Τρικάλων. Μανιώδης καπνιστής — η κλινική το γνωρίζει και το επιτρέπει παρά τη νομική απαγόρευση. Τα ξημερώματα κάθεται στον διάδρομο και καπνίζει ανεπιτήρητος. Φωτιά στα ρούχα. Θάνατος από μονοξείδιο του άνθρακα. Ο ΑΠ απέρριψε τις αναιρέσεις νοσηλευτή και διοικητικής διευθύντριας — οριστικές καταδίκες.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ε΄ Ποινικό Τμήμα — 2024
Κατηγορούμενοι
2
Νοσηλευτής + Διοικητική Διευθύντρια
Ποινές
15 μήνες & 2 έτη
Ανασταλείσες επί τριετία
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναιρέσεων
Οριστικές καταδίκες
— ✦ —

Χρονολόγιο

2004 — Εισαγωγή στην Κλινική
Ασθενής με βαριά νοητική υστέρηση, διαταραχές συμπεριφοράς, επιληψία. Μειωμένες ικανότητες αυτοεξυπηρέτησης και αντίληψης. Μανιώδης καπνιστής — 2 πακέτα/ημέρα. Ο θεράπων ιατρός του χορηγεί βεβαίωση εξάρτησης από το κάπνισμα και σύσταση συνέχισης.
2010 — Απαγόρευση Καπνίσματος σε Κλειστούς Χώρους
Νόμος 3868/2010: απαγόρευση καπνίσματος σε κλειστούς χώρους, επιτρεπόμενο μόνο σε υπαίθριους χώρους για ψυχιατρικούς ασθενείς. Η κλινική δεν εφαρμόζει την απαγόρευση στους εσωτερικούς χώρους της.
22 Ιανουαρίου 2017, 05:00 — Το Συμβάν
Ασθενής ξυπνά και κατευθύνεται στον διάδρομο (πολυθρόνα απέναντι από τον θάλαμό του). Ο νοσηλευτής εφημερίας βρίσκεται στη βάρδια του 1ου ορόφου μόνος. Δεν τον επιτηρεί — ούτε δια ζώσης ούτε μέσω της οθόνης παρακολούθησης.
22 Ιανουαρίου 2017, ~05:07–05:08 — Φωτιά
Φωτιά από το τσιγάρο έρχεται σε επαφή με το εύφλεκτο πουλόβερ. Εκτεταμένα εγκαύματα σε κορμό, πρόσωπο, άκρα. Ο νοσηλευτής αντιλαμβάνεται μόνο όταν γέμισε καπνό ο διάδρομος. Κατασβήνει με μάνικα — αλλά είναι αργά. Θάνατος από οξεία δηλητηρίαση μονοξειδίου του άνθρακα.
— ✦ —

Δύο Αυτοτελείς Ευθύνες

Νοσηλευτής Εφημερίας
Γνώριζε την κατάσταση υγείας και τη συνήθεια του ασθενούς (9 χρόνια στη κλινική). Αντιλήφθηκε την έξοδό του από τον θάλαμο. Δεν τον παρακολούθησε ούτε δια ζώσης ούτε μέσω της οθόνης. Κατά τον ΑΠ: ο ισχυρισμός ότι ετοίμαζε ορό κρίθηκε αναποδείκτος.
Διοικητική Διευθύντρια
Ήξερε ότι ο ασθενής κάπνιζε εσωτερικά — παρά τη νομική απαγόρευση από 2010. Δεν έδωσε ειδικές εντολές για αυξημένη επιτήρηση. Δεν έλαβε μέτρα πυρασφάλειας (σύστημα πυρανίχνευσης, sprinkler) στους χώρους όπου γινόταν εν τοις πράγμασι κάπνισμα.
Τρεις Κανόνες που Θέτει ο ΑΠ

1. Η ανοχή παράνομης πρακτικής δημιουργεί αυξημένες υποχρεώσεις. Αν η κλινική επιτρέπει κάπνισμα παρά την απαγόρευση, οφείλει να λαμβάνει τα μέτρα πυρασφάλειας που αυτή η πρακτική απαιτεί — ακόμα κι αν η νόμιμη πρακτική δεν τα απαιτούσε.

2. Ο νοσηλευτής ψυχιατρικής κλινικής έχει ιδιαίτερη υποχρέωση επιτήρησης ψυχικά ασθενών με μειωμένη αυτοφροντίδα. Ο Κώδικας Νοσηλευτικής Δεοντολογίας επιβάλλει ασφαλές περιβάλλον και προστασία από κάθε κίνδυνο — όχι απλώς απόκριση σε κρίση.

3. Το ότι «ποτέ πριν δεν είχε συμβεί κάτι» δεν αναιρεί την υποχρέωση. Ο εφησυχασμός λόγω μακράς ανεμπόδιστης πρακτικής δεν αποτελεί υπεράσπιση.

Ο «Σύννομος Βίος» και Γιατί Απορρίφθηκε

Η διοικητική διευθύντρια ζήτησε το ελαφρυντικό του «σύννομου βίου» — λευκό ποινικό, επαγγελματικές διακρίσεις, εθελοντικό έργο.

Το δικαστήριο το απέρριψε: σύννομος βίος δεν σημαίνει μόνο λευκό ποινικό — σημαίνει συμμόρφωση με τους νομικούς κανόνες σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας. Εδώ η διοικητική διευθύντρια παραβίαζε επί χρόνια την απαγόρευση καπνίσματος σε κλειστούς χώρους — αυτό αναιρεί τον σύννομο βίο, ανεξαρτήτως λευκού ποινικού.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή είναι η μοναδική υπόθεση στη συλλογή όπου ο κατηγορούμενος δεν είναι ιατρός — αλλά η νομική αρχή είναι ακριβώς η ίδια: ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πηγάζει από τη θέση και τη σύμβαση, αδράνεια, και θανατηφόρο αποτέλεσμα.

Ο νοσηλευτής και η διοικητική διευθύντρια ευθύνονται για διαφορετικές παραλείψεις — αλλά αμφότεροι αυτοτελώς. Ο πρώτος γιατί δεν επιτήρησε τον ασθενή εκείνη τη νύχτα. Η δεύτερη γιατί για χρόνια δεν διαμόρφωσε το σύστημα ασφάλειας σύμφωνα με τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας της κλινικής.

Ιδιαίτερα σημαντικό: η απόφαση για το ελαφρυντικό του σύννομου βίου δείχνει ότι η παράβαση κανόνων δικαίου — ακόμα και διοικητικών, ακόμα και επαγγελματικών — μπορεί να αποκλείσει το  ελαφρυντικό, ακόμα κι αν δεν οδήγησε ποτέ σε ποινική δίωξη.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.