Γυναικολόγος, Ατονία Μήτρας και Θάνατος Λεχωίδας: Τέσσερις Διαδοχικές Παραλείψεις — ΑΠ 2023

Γυναικολόγος, Ατονία Μήτρας και Θάνατος Λεχωίδας: Τέσσερις Διαδοχικές Παραλείψεις — ΑΠ 2023

39χρονη εισάγεται σε ιδιωτική κλινική Ιωαννίνων για τοκετό. Γεννά φυσιολογικά. 15 λεπτά μετά: αιφνίδια αιμορραγία από ατονία μήτρας. Η κλινική δεν έχει τράπεζα αίματος — και η θεράπουσα γυναικολόγος δεν έχει φροντίσει εξαρχής να σταλεί αίμα για διασταύρωση. Ακολουθούν τέσσερις διαδοχικές παραλείψεις. Θάνατος από ολιγαιμική καταπληξία. Ο ΑΠ απέρριψε την αναίρεση και επικύρωσε καταδίκη 14 μηνών.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ζ΄ Ποινικό Τμήμα — 2023
Κατηγορούμενη
Γυναικολόγος
Θεράπουσα ιατρός από αρχή κύησης
Αποτέλεσμα
Θάνατος
Ολιγαιμική καταπληξία 39χρονης
Καταδίκη ΑΠ
14 μήνες
Ανασταλείσα επί τριετία
— ✦ —

Χρονολόγιο

13/10/2015, 23:00 — Εισαγωγή
39χρονη, έγκυος 39 εβδομάδων, εισάγεται στην ιδιωτική κλινική. Η θεράπουσα γυναικολόγος την παρακολουθεί από την αρχή της κύησης. Δεν λαμβάνεται δείγμα αίματος για διασταύρωση — παρόλο που η κλινική δεν διαθέτει τράπεζα αίματος.
14/10/2015, 02:40 — Τοκετός
Φυσιολογικός τοκετός με επισκληρίδιο αναλγησία. Υγιές θήλυ νεογνό. Εξόδος πλακούντα στις 02:50. Η ασθενής συνομιλεί με τον σύζυγό της, είναι ευδιάθετη.
02:55 — Αιμορραγία
Αιφνίδια κολπική αιμορραγία. Γυναικολόγος αρχικά εκτιμά ρήξη κόλπου — λανθασμένη διάγνωση. Ζητά τη συνδρομή του επιστημονικά υπεύθυνου της κλινικής.
03:10 — Επιστημονικά Υπεύθυνος
Διαπιστώνει ατονία μήτρας — ζητά αίμα. Πληροφορείται για πρώτη φορά ότι δεν έχει σταλεί δείγμα για διασταύρωση. Δίνει εντολή να σταλεί τώρα. Ξεκινά συντηρητική αντιμετώπιση.
03:25–03:30 — Καθυστερημένη Αποστολή Αίματος
Μόλις τώρα — 30 λεπτά μετά την έναρξη αιμορραγίας — αποστέλλεται δείγμα αίματος στο νοσοκομείο Χατζηκώστα για διασταύρωση. Παραγγέλλονται μόνο 2 μονάδες αίματος.
03:28 — Τρίτος Ιατρός
Προσέρχεται τρίτος μαιευτήρας. Προβαίνει σε μαιευτική απόξεση. Στις 03:40 η αιμορραγία σταματά προσωρινά. Επισημαίνει: «ατονία μήτρας είναι κατάσταση αμφίδρομη και ιδιαίτερα επικίνδυνη — χρειάζεται άμεση χορήγηση αίματος». Η γυναικολόγος επιλέγει να περιμένει το αίμα αντί να διακομίσει.
03:45 — Δείγμα στο Νοσοκομείο
Παράδοση δείγματος στο αιματολογικό του Χατζηκώστα. Το διασταυρούμενο αίμα θα ετοιμαστεί μόλις στις 04:13 — και θα χρειαστούν άλλα 10-15 λεπτά για μεταφορά.
03:55 — Νέα Αιμορραγία
Νέα αιφνίδια αιμορραγία. Η γυναικολόγος δεν μπορεί να εκτελέσει υστερεκτομή — δεν υπάρχει αίμα. Παρέρχονται 10 λεπτά πριν κληθεί το ΕΚΑΒ.
04:05 — Κλήση ΕΚΑΒ (με 10 λεπτά καθυστέρηση)
Ασθενοφόρο φτάνει στις 04:09. Δημιουργείται σύγχυση μεταξύ διασωστών και ιατρών για τον τρόπο μεταφοράς. Αναχώρηση τελικά στις 04:33.
04:38 — Παράδοση στο ΠΓΝ Ιωαννίνων
Χορηγούνται 4 μονάδες ερυθρών και 3 πλάσματος. Αιματοκρίτης: 14 (ήταν 34,9 πριν τον τοκετό). Οξεία μη αναστρέψιμη ολιγαιμική καταπληξία — καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Τριώρη προσπάθεια ανάνηψης. Θάνατος.
— ✦ —

Τέσσερις Διαδοχικές Παραλείψεις

Παράλειψη 1 — Μη Αποστολή Αίματος για Διασταύρωση από την Εισαγωγή

Από τις 23:00 που εισήχθη η ασθενής, η θεράπουσα γυναικολόγος — που γνώριζε ότι η κλινική δεν έχει τράπεζα αίματος — όφειλε να μεριμνήσει για άμεση αποστολή δείγματος αίματος στο νοσοκομείο Χατζηκώστα. Αυτό είναι βασικός κανόνας της μαιευτικής για τοκετό σε κλινική χωρίς αιματολογικό τμήμα.

Παράλειψη 2 — Μη Έγκαιρη Διακομιδή όταν Διαπιστώθηκε Ατονία

Από τις 03:20-03:30 που αντιλήφθηκε ότι πρόκειται για ατονία μήτρας και τα συντηρητικά μέτρα δεν αποδίδουν, όφειλε να διακομίσει άμεσα στο ΠΓΝ — όπου ήταν δυνατή η συνεχής παρακολούθηση αιμοδυναμικής κατάστασης και χορήγηση αίματος. Αντ’ αυτού, επέλεξε να περιμένει.

Παράλειψη 3 — Λανθασμένη Εκτίμηση στις 03:40 και Μη Διακομιδή

Όταν η αιμορραγία σταμάτησε προσωρινά στις 03:40, ο τρίτος ιατρός επέστησε ρητά την προσοχή στον κίνδυνο επανάληψης. Η γυναικολόγος υποτίμησε την ποσότητα αίματος που είχε χαθεί και αποφάσισε να περιμένει τις 2 μονάδες αίματος — ανεπαρκείς για την κατάσταση της ασθενούς.

Παράλειψη 4 — Καθυστέρηση 10 Λεπτών στην Κλήση ΕΚΑΒ

Όταν στις 03:55 ξέσπασε νέα αιμορραγία, η κλήση του ΕΚΑΒ έγινε μόλις στις 04:05 — 10 λεπτά αργότερα. Επιπλέον, κατά την άφιξη του ασθενοφόρου δημιουργήθηκε σύγχυση για τον τρόπο μεταφοράς, με αποτέλεσμα αναχώρηση μόλις στις 04:33.

Τρεις Κανόνες που Θέτει ο ΑΠ

1. Η έλλειψη υποδομής της κλινικής επιβαρύνει — δεν απαλλάσσει — τον θεράποντα. Ακριβώς επειδή η κλινική δεν είχε τράπεζα αίματος, η θεράπουσα όφειλε να αντισταθμίσει αυτή την έλλειψη με ιδιαίτερη επιμέλεια — δηλαδή έγκαιρη διασταύρωση αίματος πριν τον τοκετό.

2. Η θεράπουσα δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη λόγω άφιξης άλλων ιατρών. Ο επιστημονικά υπεύθυνος και ο τρίτος μαιευτήρας «συνέδραμαν» — δεν «ανέλαβαν». Η κύρια ευθύνη παρέμεινε στη θεράπουσα που είχε συμβληθεί με την ασθενή.

3. Ο αιτιώδης σύνδεσμος δεν κόβεται από τη νόμιμη λειτουργία της κλινικής. Ακόμα και αν η κλινική λειτουργούσε απολύτως νόμιμα, η προσωπική υποχρέωση της θεράπουσας για διασταύρωση αίματος παρέμενε ανέπαφη.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Η υπόθεση αυτή είναι από τις πιο τραγικές της συλλογής — γιατί αφορά έναν θάνατο που θα είχε αποφευχθεί με μια απλή, ρουτίνα ενέργεια: την αποστολή δείγματος αίματος για διασταύρωση κατά την εισαγωγή. Δεν υπήρξε καμία διαγνωστική δυσκολία, καμία σπάνια επιπλοκή — μόνο μια παράλειψη βασικού κανόνα.

Ιδιαίτερα σημαντικός ο κανόνας που θέτει ο ΑΠ για την ευθύνη σε κλινική χωρίς τράπεζα αίματος: η έλλειψη υποδομής δεν μειώνει την ευθύνη του θεράποντος — αντίθετα, την αυξάνει, γιατί ο ιατρός γνωρίζει εξαρχής ότι σε περίπτωση επιπλοκής δεν θα υπάρχει άμεση λύση επί τόπου.

Σημαντικό επίσης: η κατηγορουμένη επιχείρησε να αποδώσει ευθύνη στους ιατρούς του ΠΓΝ, στη μαία, στον επιστημονικά υπεύθυνο και στους διασώστες του ΕΚΑΒ. Ο ΑΠ απέρριψε όλους αυτούς τους ισχυρισμούς: οι υπόλοιποι «συνέδραμαν» — δεν «ανέλαβαν» την ευθύνη. Η σύμβαση με την ασθενή δεσμεύει έως την ολοκλήρωση του τοκετού.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.