Δρεπανοκυτταρική Κρίση, Μετάγγιση που Δεν Έγινε και Θάνατος: Δύο Ιατροί Καταδικάστηκαν — Εργαστηριακός και Παθολόγος

Δρεπανοκυτταρική Κρίση, Μετάγγιση που Δεν Έγινε και Θάνατος: Δύο Ιατροί Καταδικάστηκαν — Εργαστηριακός και Παθολόγος
By Μιχαήλ Νταλαμπίρας Άρθρα 8 Απριλίου 2026
Νομολογία · Ποινική Ιατρική Ευθύνη · Δρεπανοκυτταρική Αναιμία · Μετάγγιση · Δύο Αυτοτελείς Αμέλειες · Απόρριψη Αναιρέσεων — Επικύρωση Καταδικών

Δρεπανοκυτταρική Κρίση, Μετάγγιση που Δεν Έγινε και Θάνατος: Δύο Ιατροί Καταδικάστηκαν — Εργαστηριακός και Παθολόγος

⚖ Ζ΄ Ποινικό Τμήμα Αρείου Πάγου
📅 Έτος 2020
🏥 Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης · Δρεπανοκυτταρική Αναιμία · Μετάγγιση

Ασθενής με δρεπανοκυτταρική αναιμία εισάγεται σε νοσοκομείο με οξεία κρίση. Αίμα βρίσκεται και δεσμεύεται σε άλλο νοσοκομείο — αλλά δεν μεταφέρεται. Ο εργαστηριακός ιατρός δεν φρόντισε τη διαδικασία μεταφοράς. Η παθολόγος δεν επικοινώνησε η ίδια, αν και ήταν η θεράπουσα. Θάνατος την επόμενη μέρα. Ο ΑΠ απέρριψε τις αναιρέσεις και επικύρωσε και τις δύο καταδίκες αυτοτελώς.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ζ΄ Ποινικό Τμήμα — 2020
Κατηγορούμενοι
2 Ιατροί
Εργαστηριακός + Παθολόγος
Ποινή
1 Έτος
Ο καθένας (ανασταλείσα)
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναιρέσεων
Οριστικές καταδίκες
— ✦ —

Χρονολόγιο

7 Οκτωβρίου 2012, 04:30 — Εισαγωγή
Ασθενής με δρεπανοκυτταρική αναιμία εισάγεται με επώδυνη κρίση. Αιματοκρίτης: 24% (φυσιολογικό για αυτήν: 26–29%). Αμέσως λαμβάνεται δείγμα αίματος για διασταύρωση — η μετάγγιση θεωρείται εξαρχής πιθανή.
7 Οκτωβρίου 2012, 08:00 — Ανάληψη Υπηρεσίας
Παθολόγος (εφημερεύουσα Διευθύντρια κλινικής) και εργαστηριακός ιατρός (ειδικευόμενος μικροβιολόγος) αναλαμβάνουν. Νέος αιματοκρίτης: 21,9% — αποφασίζεται μετάγγιση. Εντολή στον εργαστηριακό να βρει αίμα από το ΑΧΕΠΑ.
7 Οκτωβρίου 2012, ~09:00–13:00 — Αίμα Βρίσκεται
Εργαστηριακός επικοινωνεί με ΑΧΕΠΑ — εξετάσεις Coombs αρνητικές. Διευθύντρια ΑΧΕΠΑ βρίσκει 3 μονάδες αίματος, τις δεσμεύει ρητά για την ασθενή και τον ενημερώνει. Ο εργαστηριακός δεν παραγγέλνει μεταφορά — περιμένει να σταλεί μόνο.
7 Οκτωβρίου 2012, όλη η ημέρα — Αδράνεια
Ειδικευόμενοι παθολόγοι τηλεφωνούν επανειλημμένα — ο εργαστηριακός λέει «αναμένω». Ένας ειδικευόμενος πηγαίνει αυτοπροσώπως στο εργαστήριο. Η παθολόγος δεν επικοινωνεί η ίδια με το ΑΧΕΠΑ — δεν παίρνει τηλέφωνο, δεν ζητά αίμα έκτακτα.
8 Οκτωβρίου 2012, 10:20 — Κυκλοφοριακή Κατάρρειψη
Αιματοκρίτης: 12,5%, αιμοσφαιρίνη: 4,0. Δεύτερη κατάρριψη στις 12:00: αιματοκρίτης 11,3%. Καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Θάνατος. Το αίμα έφτασε στις 12:15 — ώρες αργότερα.
Αιματοκρίτης — Πτωτική Πορεία
Φυσιολογικό (γι’ αυτήν)
26–29%
Εισαγωγή (6-10)
24% ↓
Πρωί 7-10
21,9% ↓
8-10, 10:20
12,5% ↓↓
8-10, 12:00
11,3% — θάνατος
— ✦ —

Δύο Αυτοτελείς Αμέλειες

Εργαστηριακός Ιατρός
Ενημερώθηκε ρητά ότι οι 3 μονάδες αίματος είχαν δεσμευτεί και ήταν έτοιμες. Γνώριζε ότι καθήκον δικό του ήταν να παραγγείλει τη μεταφορά μέσω της αρμόδιας εταιρίας. Δεν το έπραξε. Η ίδια η κατάθεσή του το επιβεβαίωσε: ανέφερε στον προϊστάμενό του «δεν έστειλε το ΑΧΕΠΑ τα αίματα» — ενώ ο ίδιος όφειλε να τα ζητήσει.
Παθολόγος — Θεράπουσα Ιατρός
Διέγνωσε σωστά την ανάγκη μετάγγισης. Όχλησε δια ειδικευόμενων. Αλλά δεν επικοινώνησε ποτέ η ίδια με το ΑΧΕΠΑ. Δεν ζήτησε έκτακτη αποστολή. Δεν χρησιμοποίησε μη συμβατό αίμα του ίδιου νοσοκομείου, ενώ μπορούσε. Η θεράπουσα ευθύνη δεν εξαντλείται στην παραγγελία — απαιτεί ενεργό παρακολούθηση έως ότου η μετάγγιση πραγματοποιηθεί.
Οι Κανόνες που Θέτει ο ΑΠ

1. Η «παραγγελία» δεν αρκεί. Η παθολόγος είχε δώσει εντολή. Αλλά ο ΑΠ λέει ρητά: η ευθύνη θεράπουσας ιατρού δεν είναι διεκπεραιωτική. Αν διαπιστώνεις καθυστέρηση, οφείλεις να παρέμβεις ο ίδιος — ακόμα κι αν η τυπική διαδικασία περνά από άλλον.

2. Κάθε ιατρός κρίνεται αυτοτελώς. Η αμέλεια του ενός δεν απαλλάσσει τον άλλον. Ο εργαστηριακός ευθύνεται για τη δική του παράλειψη, η παθολόγος για τη δική της — ανεξαρτήτως αν ο άλλος είχε επίσης αμελήσει.

3. Η μη συμβατή μετάγγιση ήταν επιλογή. Όταν η κατάσταση επιδεινώνεται και η απολύτως συμβατή μετάγγιση καθυστερεί, ο θεράπων οφείλει να αξιολογήσει αν ο κίνδυνος από μη συμβατό αίμα υπερκαλύπτεται από τον κίνδυνο θανάτου — και να ενεργήσει ανάλογα.

Οι Δύο Πραγματογνωμοσύνες — Γιατί Έγινε Δεκτή η Μία

Η πρώτη πραγματογνώμονας κατέληξε ότι δεν μπορεί να δοθεί ασφαλές συμπέρασμα για τα αίτια θανάτου. Ο δεύτερος πραγματογνώμονας κατέληξε ότι η καθυστέρηση της μετάγγισης ήταν ο καθοριστικός παράγοντας θανάτου.

Το δικαστήριο αποδέχθηκε τη δεύτερη — όχι επειδή αγνόησε την πρώτη, αλλά επειδή η πρώτη δεν προέτεινε εναλλακτική αιτία θανάτου. Ο ΑΠ επικύρωσε: όταν δεν υπάρχει αντιπαρατιθέμενη αιτία, το δικαστήριο δεν υποχρεούται να αιτιολογήσει τη μη αποδοχή της «αδύναμης» γνωμοδότησης.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η υπόθεση διδάσκει κάτι που συχνά παρεξηγείται: η αμέλεια δεν απαιτεί κακή πρόθεση — απαιτεί αδράνεια εκεί που ήταν επιβεβλημένη δράση. Ο εργαστηριακός ιατρός δεν αρνήθηκε να βοηθήσει — απλά δεν φρόντισε να γίνει αυτό που γνώριζε ότι έπρεπε να κάνει ο ίδιος.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη θεράπουσα παθολόγο: πότε η «εντολή» εξαντλεί την ευθύνη; Ο ΑΠ απαντά καθαρά: ποτέ, όταν η κατάσταση επιδεινώνεται και η παραγγελθείσα θεραπεία δεν υλοποιείται. Ο θεράπων ιατρός οφείλει να παρακολουθεί, να πιέζει — γιατί τελικά αυτός φέρει την ευθύνη.

Και οι δύο γνώριζαν ότι η ασθενής χρειαζόταν μετάγγιση. Και οι δύο γνώριζαν ότι το αίμα ήταν έτοιμο. Κανείς δεν ανέλαβε την τελευταία κίνηση. Αυτό ήταν αρκετό για καταδίκη.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.