Χειρουργός Εφημερίας, Χαλασμένος Αξονικός και Καθυστέρηση Διακομιδής: Ο ΑΠ Αναίρεσε Καταδικαστική για Ελλιπή Αιτιολογία Αιτιώδους Συνδέσμου

Χειρουργός Εφημερίας, Χαλασμένος Αξονικός και Καθυστέρηση Διακομιδής: Ο ΑΠ Αναίρεσε Καταδικαστική για Ελλιπή Αιτιολογία Αιτιώδους Συνδέσμου

Ιερέας 36 ετών προσήλθε τη νύχτα στο ΤΕΠ χειρουργικής με κοιλιακό άλγος και αναστολή κοπράνων. Ο εφημερεύων χειρουργός δεν φρόντισε για άμεση διακομιδή σε νοσοκομείο με αξονικό τομογράφο — ο τοπικός ήταν σε βλάβη εδώ και μήνες. Θάνατος από ρήξη εκκολπώματος παχέος εντέρου. Το Εφετείο Θεσσαλονίκης καταδίκασε. Ο ΑΠ αναίρεσε και παρέπεμψε — η απόφαση είχε ελλιπή αιτιολόγηση του αιτιώδους συνδέσμου.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
ΣΤ΄ Ποινικό Τμήμα — 2021
Ποινή Εφετείου
2 Έτη
Ανασταλείσα επί τριετία
Αποτέλεσμα ΑΠ
Αναίρεση + Παραπομπή
Νέα συζήτηση στο Εφετείο
Ασθενής
36 ετών
Ιερέας, ΣΔ τύπου ΙΙ, πιθ. σύνδρομο Ehlers-Danlos
— ✦ —

Χρονολόγιο της Νύχτας

00:30 — Άφιξη στο Γενικό Νοσοκομείο
Ιερέας 36 ετών, έντονο κοιλιακό άλγος από μίας ώρας, αναστολή κοπράνων 3 ημερών. Εξέταση από παθολόγο ΤΕΠ → ακτινογραφία κοιλίας → παραπομπή στο χειρουργικό ΤΕΠ.
01:50 — Εισαγωγή στο ΤΕΠ Χειρουργικής
Ακτινογραφία: κοπρανοβρίθεια, μικρά άτυπα υδραερικά επίπεδα. Εξέταση από ειδικευόμενη χειρουργό. Κοιλία μαλακή, ευπίεστη, χωρίς περιτοναϊσμό. Αιμοδυναμικά σταθερός.
02:00 — Ανέλαβε ο εφημερεύων χειρουργός
Κλινική εξέταση, λήψη ιστορικού. Ο ασθενής αναφέρει ΣΔ τύπου ΙΙ και προηγούμενη νοσηλεία στο δημόσιο νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Δύο χαμηλοί υποκλυσμοί — άκαρποι. Αρνείται τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα.
02:30 — Επιδείνωση
Αναφέρεται επιδείνωση κοιλιακού άλγους, δύο επεισόδια εμέτου. Εντολή για χαμηλούς υποκλυσμούς, ΕΦ υγρά, υψηλός υποκλυσμός — διακόπηκε λόγω οξύτατου πόνου. Ο ασθενής αναφέρει «έντονο καύσο» στην κοιλιά.
03:15 — Αποτελέσματα εργαστηρίου
Εισαγωγή στη Χειρουργική Κλινική. Εντολή για ακτινογραφία θώρακος (αρνητική), ΕΦ υγρά, αντιβίωση. Εντολή για λήψη γαστρογραφίνης — προετοιμασία για αξονική τομογραφία που δεν μπορεί να γίνει τοπικά.
04:14 — Έναρξη γαστρογραφίνης
Ο χειρουργός ξεκινά προετοιμασία ασθενούς για αξονική τομογραφία — παρότι γνωρίζει ότι ο αξονικός τομογράφος του νοσοκομείου είναι εκτός λειτουργίας από τον Μάρτιο 2013. Δεν γίνεται συνεννόηση για άμεση διακομιδή.
06:10 — 07:30 π.μ.
Ασθενής αιμοδυναμικά σταθερός. Ολοκλήρωση λήψης γαστρογραφίνης στις 07:30. Γενική κατάσταση χωρίς μεταβολή.
08:45 — Αλλαγή βάρδιας, νέα στοιχεία
Πρωινή επίσκεψη Χειρουργικής. Η σύζυγος προσκομίζει έγγραφο δημόσιο νοσοκομείο Θεσσαλονίκηςυ με ένδειξη «Σύνδρομο Ehlers-Danlos». Διαπιστώνεται ταχυκαρδία ~180 σφύξεις. ΗΚΓ, κλήση καρδιολόγου.
09:30 — Υπερκοιλιακή ταχυκαρδία
Καρδιολόγος: υπερκοιλιακή ταχυκαρδία — άμεση ανάταξη. Εισαγωγή σε στεφανιαία μονάδα. Πλέον αδύνατη η χειρουργική επέμβαση έως ανάταξη.
12:00 — Ανάταξη
Υπερηχογράφημα κοιλίας: ήπια διάταση αορτής, χωρίς ένδειξη ρήξης εντέρου ή περιτονίτιδας.
13:15 — Διακομιδή στο δημόσιο νοσοκομείο Θεσσαλονίκης
Αξονική δημόσιο νοσοκομείο Θεσσαλονίκηςυ: ελεύθερος αέρας + ελεύθερο υγρό στην περιτοναϊκή κοιλότητα — ρήξη κοίλου οργάνου.
17:10 — Θάνατος
Κατά την εισαγωγή στην αναισθησία: καρδιακή ανακοπή. Αίτια θανάτου: ρήξη εκκολπώματος παχέος εντέρου → οξεία περιτονίτιδα → σηπτική καταπληξία.
— ✦ —

Οι Αποδιδόμενες Παραλείψεις

Τι καταλόγισε το Εφετείο στον χειρουργό
1
Δεν μερίμνησε για άμεση διακομιδή του ασθενούς σε νοσοκομείο με λειτουργούντα αξονικό τομογράφο — παρότι γνώριζε ότι ο τοπικός ήταν εκτός λειτουργίας από τον Μάρτιο 2013. Αντ’ αυτού ξεκίνησε αχρείαστη προετοιμασία με γαστρογραφίνη.
2
Δεν μερίμνησε για έγκαιρη υποβολή σε διερευνητική λαπαροτομία, παρά τα στοιχεία αρνητικής εξέλιξης (εντεινόμενο άλγος, αποτυχία υποκλυσμών, σύμπτωμα καύσου).
3
Δεν αξιολόγησε ορθά την κλινική εικόνα — τα δεδομένα συνιστούσαν τουλάχιστον ένδειξη οξείας κοιλίας.

Γιατί ο ΑΠ Αναίρεσε

Ο ΑΠ δεν έκρινε ότι ο χειρουργός δεν έφταιγε. Έκρινε ότι η καταδικαστική απόφαση δεν εξηγούσε επαρκώς πώς οι παραλείψεις οδήγησαν στον θάνατο — με την υψηλή πιθανότητα που εγγίζει τη βεβαιότητα, όπως απαιτεί ο νόμος για τα εγκλήματα παράλειψης.

Τα Ελλείμματα Αιτιολογίας που Εντόπισε ο ΑΠ

1. Δεν προσδιορίστηκε ποια συγκεκριμένη ενέργεια παρέλειψε ο χειρουργός μέχρι τις 08:00 π.μ., ούτε αν αυτή θα απέτρεπε τον θάνατο — η αξονική είναι διαγνωστική εξέταση, όχι θεραπεία.

2. Το Εφετείο απέδωσε δύο αντιφατικές παραλείψεις: «άμεση διακομιδή» ΚΑΙ «λαπαροτομία εδώ» — αλλά δεν εξήγησε πώς θα μπορούσαν να συνυπάρξουν, αφού η μία αποκλείει την άλλη.

3. Δεν προσδιορίστηκε πότε έγινε η ρήξη εκκολπώματος — αν έγινε πριν ή μετά τη διακομιδή. Το υπερηχογράφημα των 12:00 δεν έδειξε ρήξη ή περιτονίτιδα.

4. Δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς η απόρριψη του συνδρόμου Ehlers-Danlos ως συμβάλλοντος παράγοντα.

Το Σύνδρομο Ehlers-Danlos — Ο Άγνωστος Παράγοντας

Κατά την αλλαγή βάρδιας ανακαλύφθηκε ότι ο ασθενής είχε παρελθόν σχετικό με σύνδρομο Ehlers-Danlos (SED) — σπάνιο γενετικό σύνδρομο που σε ορισμένες μορφές του σχετίζεται με αυτόματη ρήξη κοίλων οργάνων (εντέρου) και ρήξη αγγείων.

Ο ΑΠ σημείωσε ότι το Εφετείο δεν εξήγησε επαρκώς αν το σύνδρομο αυτό — άγνωστο κατά τη διάρκεια της εφημερίας — μπορούσε να έχει συντελέσει αυτόνομα στη ρήξη, ανεξάρτητα από τις παραλείψεις του χειρουργού.

⚠ Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης

Καταδίκη χειρουργού για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Ποινή 2 ετών ανασταλείσα.

↩ Άρειος Πάγος 259/2021

Αναίρεση καταδικαστικής. Παραπομπή στο ίδιο Εφετείο με άλλη σύνθεση.

— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η απόφαση αναδεικνύει ένα πρόβλημα που εμφανίζεται συχνά σε υποθέσεις εφημερίας ΤΕΠ: η ευθύνη για ελλείψεις υποδομής (χαλασμένος αξονικός τομογράφος) μετατοπίζεται στον εφημερεύοντα ιατρό. Ο ΑΠ δεν αμφισβήτησε αυτή τη λογική αλλά απαίτησε αυστηρότερη απόδειξη αιτιώδους συνδέσμου.

Το δίδαγμα για τον θεράποντα ιατρό: η υποχρέωση να μεριμνήσει για διακομιδή υπάρχει — αλλά η κατηγορία πρέπει να αποδεικνύει με βεβαιότητα ότι η έγκαιρη διακομιδή θα άλλαζε την έκβαση. Εδώ η ρήξη εκκολπώματος ενδέχεται να έγινε μετά τη διακομιδή, και το σύνδρομο Ehlers-Danlos ενέχει στοιχείο απρόβλεπτης εξέλιξης.

Σημαντική επίσης η αντίφαση που εντόπισε ο ΑΠ: δεν μπορείς να αποδώσεις σε κάποιον ταυτόχρονα «δεν έστειλε αλλού» ΚΑΙ «δεν χειρούργησε εδώ» — αν δεν εξηγείς γιατί ήταν δυνατό να τα κάνει και τα δύο.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.