Άσθμα, Ιός H1N1 και Εξιτήριο: Ο ΑΠ Επικύρωσε Καταδίκη Πνευμονολόγου — Η Κλινική Εικόνα Υπερισχύει των Αριθμών

Άσθμα, Ιός H1N1 και Εξιτήριο: Ο ΑΠ Επικύρωσε Καταδίκη Πνευμονολόγου — Η Κλινική Εικόνα του Ασθενούς Υπερισχύει των Εργαστηριακών Αριθμών

Γυναίκα 32 ετών με χρόνιο άσθμα προσήλθε στο ΤΕΠ του Θριάσιου νοσοκομείου με έντονη δύσπνοια. Αδυνατούσε να μιλήσει, χρειάστηκε οξυγόνο δύο φορές. Ο πνευμονολόγος διευθυντής δεν παρήγγειλε εξέταση H1N1, έδωσε εξιτήριο. 30 λεπτά αργότερα: καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Θάνατος 16 μέρες μετά. Ο ΑΠ απέρριψε αναίρεση: επικύρωσε καταδίκη — ο γιατρός αγνόησε την κλινική εικόνα, εμπιστεύτηκε αποκλειστικά τους αριθμούς.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Ποινικό Τμήμα ΣΤ′ — 2021
Αποτέλεσμα
Απόρριψη αναίρεσης
Επικύρωση καταδίκης
Ηλικία
32 ετών
Χρόνιο άσθμα μέσης βαρύτητας
Θάνατος
H1N1
Αναπνευστική ανεπάρκεια → εγκεφαλικό οίδημα
— ✦ —

Σύνοψη της Υπόθεσης

Στις 19 Μαρτίου 2014, εποχή έντονης έξαρσης H1N1, γυναίκα 32 ετών με χρόνιο αλλεργικό άσθμα και ιστορικό νοσηλειών για παροξύνσεις, κατέφθασε στο ΤΕΠ του «Θριάσιου» με οξυγόνο 92% κατά την εισαγωγή. Λόγω πλήθους περιστατικών, εξετάστηκε για πρώτη φορά στις 13:00 από ειδικευόμενη. Στη συνέχεια την εξέτασε ο διευθυντής του πνευμονολογικού τμήματος.

Κατά την εξέταση, η ασθενής αδυνατούσε να αναπνεύσει βαθιά και να μιλήσει — κατάφερε μόνο να ψελλίσει «μαμά δεν μπορώ». Ο γιατρός είδε ότι η σφυγμοξυμετρία ήταν 96% — «φυσιολογική» — και αποφάσισε να δώσει εξιτήριο. Δεν παρήγγειλε εξέταση H1N1, δεν ζήτησε νοσηλεία ή επαγρύπνηση. Οδηγίες: αντιβίωση Augmentin και νεφελοποιητής.

Η ασθενής αναχώρησε με καροτσάκι γιατί δεν μπορούσε να περπατήσει. 30 λεπτά αργότερα στο σπίτι: οξεία κρίση άσθματος, καρδιοαναπνευστική ανακοπή. Αναζωογονήθηκε αλλά εγκεφαλικό οίδημα. Νοσηλεία ΜΕΘ 16 ημερών. Θάνατος 4 Απριλίου 2014.

Χρονολόγιο κρίσιμων ωρών (19 Μαρτίου 2014)

  • ~10:00 π.μ.Άφιξη στο ΤΕΠ. Κορεσμός 92%. Αδυναμία βαδίσεως — μεταφορά με καροτσάκι.
  • 13:00 μ.μ.Πρώτη εξέταση από ειδικευόμενη. Παραπεμπτικό για αιματολογικές και ακτινογραφία. Αντιπυρετικό, κορεσμός 96%.
  • ~13:30 μ.μ.Χορήγηση οξυγόνου (1η φορά).
  • ~15:00 μ.μ.Εξέταση από διευθυντή. Αδυναμία να μιλήσει. «Μαμά δεν μπορώ.» Κορεσμός 96%. Ο γιατρός κρίνει ότι δεν δικαιολογείται τόσο έντονη δύσπνοια.
  • ~15:10 μ.μ.Εξιτήριο. Αντιβίωση και νεφελοποιητής. Αναχώρηση με καροτσάκι.
  • ~15:40 μ.μ.Καρδιοαναπνευστική ανακοπή στο σπίτι.
  • 19/3 — 20/3Νοσηλεία Νοσοκομείο Νίκαιας → Θριάσιο → ΜΕΘ κλινική Βουγιουκλάκειο. Επιβεβαίωση H1N1. Εγκεφαλικό οίδημα.
  • 4 Απριλίου 2014Θάνατος — αναπνευστική ανεπάρκεια H1N1 → ισχαιμία εγκεφάλου → εγκεφαλικό οίδημα.
— ✦ —

Νομολογιακά Συμπεράσματα

Οι τρεις παραλείψεις που θεμελίωσαν την ευθύνη

Τι έπρεπε να κάνει και δεν έκανε
1
Δεν αξιολόγησε τη σοβαρότητα της κλινικής εικόνας. Η ασθενής αδυνατούσε να μιλήσει, χρειάστηκε οξυγόνο δύο φορές, δεν μπορούσε να περπατήσει. Αυτή η συνολική εικόνα υπερισχύει του αριθμού «96% κορεσμός».
2
Δεν παρήγγειλε εξέταση για H1N1. Εποχή έξαρσης, ασθενής με χρόνιο άσθμα (ομάδα υψηλού κινδύνου κατά ΚΕΕΛΠΝΟ). Έπρεπε να λάβει φαρυγγικό επίχρισμα κατεπείγοντος — χωρίς να περιμένει αποτελέσματα για να αρχίσει αντιική θεραπεία.
3
Δεν κράτησε την ασθενή για παρακολούθηση. Ασθματική ασθενής, εν μέσω ιογενούς λοίμωξης, η μετατροπή σε βαρύ άσθμα μπορεί να γίνει σε 2-3 ώρες. Νοσηλεία ή έστω ωριαία παρακολούθηση θα επέτρεπε άμεση διασωλήνωση στην ανακοπή.
Κανόνας ΑΠ 326/2021

Η κλινική εικόνα — η συνολική κατάσταση που βλέπει ο γιατρός — δεν μπορεί να αγνοείται επειδή οι εξεταστικοί αριθμοί φαίνονται «φυσιολογικοί». Ο γιατρός που αντίκειται στα παράπονα του ασθενούς λέγοντας «με βάση τα αποτελέσματα δεν μπορεί να έχετε τέτοια δύσπνοια» αγνοεί το βασικό ιατρικό καθήκον.

Για ασθενείς σε ομάδα υψηλού κινδύνου (χρόνιο αναπνευστικό νόσημα) υπό ιογενή λοίμωξη εποχή έξαρσης, η απαιτούμενη προσοχή είναι αυξημένη — χωρίς εξαιρέσεις.

Οι μαρτυρικές καταθέσεις που «έφτιαξαν» την υπόθεση

«Η κλινική εικόνα ενεργοποιεί το γιατρό. Λαμβάνεται υπόψιν η γενικότερη εικόνα του ασθενούς και η κλινική εκτός από τις εξετάσεις. Είναι πρόβλημα όταν δεν μπορείς να αναπνεύσεις. Αν ο ασθενής λέει ότι δεν μπορεί να αναπνεύσει, δεν θα πας με τα νούμερα.»

— Ιατρός Πνευμονολόγος (μάρτυρας)
«Κάποιος που έχει άσθμα θα έπρεπε να προσεχθεί περισσότερο. Εγώ θα τον κρατούσα λίγες ώρες εφόσον είχε λοίμωξη. Πρέπει να προσέξεις περισσότερο τους ασθματικούς γιατί μπορεί να πάθει αναπνευστική ανεπάρκεια. Αν ήταν στο νοσοκομείο και το πάθαινε θα το αντιμετώπιζαν πιο γρήγορα με διασωλήνωση στα επείγοντα. Εάν γίνει η επέμβαση μέσα σε τρία με πέντε λεπτά δεν θα πάθαινε ανακοπή.»

— Ιατρός Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος (μάρτυρας)
— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η απόφαση θέτει έναν σαφή κανόνα που έχει πρακτική εφαρμογή σε κάθε ΤΕΠ: ο «φυσιολογικός» κορεσμός οξυγόνου δεν απαλλάσσει τον γιατρό από την ευθύνη αν η συνολική κλινική εικόνα λέει κάτι διαφορετικό. Η ασθενής έφθασε με καροτσάκι, δεν μπορούσε να μιλήσει, χρειάστηκε οξυγόνο δύο φορές — και αναχώρησε πάλι με καροτσάκι. Αυτό δεν αρμόζει με το «είναι καλά, πάτε σπίτι».

Το δεύτερο σημαντικό: ο ιός H1N1 ήταν σε έξαρση, υπήρχαν ΚΕΕΛΠΝΟ οδηγίες, και η ασθενής ανήκε σε ομάδα υψηλού κινδύνου. Η μη παραγγελία εξέτασης ήταν παράλειψη που μπορούσε εύκολα να αποφευχθεί.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.