Απόστημα Πέλματος και Αμελής Μετεγχειρητική Παρακολούθηση: Ο Άρειος Πάγος Επικυρώνει Καταδίκη Χειρουργού για Παράλειψη Αντιβίωσης επί Τρεις Εβδομάδες
Ασθενής με σοβαρό καρδιολογικό ιστορικό (έμφραγμα, αγγειοπλαστική, αντιπηκτικά) υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για εκτεταμένο απόστημα πέλματος. Στη συνέχεια, επί τρεις εβδομάδες, με αιμορραγία, υψηλό πυρετό και έντονους πόνους, ο χειρουργός αρκέστηκε σε αλοιφή και βαθύ καθαρισμό με betadine. Χωρίς αντιβίωση. Αποτέλεσμα: εκτεταμένη επιμόλυνση και άτονα έλκη που αντιμετωπίστηκαν με πρωτοποριακή μέθοδο σε νοσοκομείο. Καταδίκη χειρουργού — επικυρώθηκε από τον Άρειο Πάγο.
Σύνοψη της Υπόθεσης
Στις 9 Αυγούστου 2006, ασθενής με ιστορικό εμφράγματος μυοκαρδίου, αγγειοπλαστικής και αγωγή με αντιυπερτασικά και αντιπηκτικά εισήχθη σε ιδιωτική κλινική για εκτεταμένο απόστημα πέλματος που είχε επεκταθεί στα πλάγια των ονυχοφόρων φαλαγγών αμφοτέρων ποδιών. Ο χειρουργός διενήργησε επέμβαση με τη μέθοδο της διαθερμίας — αφαίρεση ιστών και παροχέτευση αποστήματος.
Το περιστατικό ήταν εξαρχής βαρύ: ο ασθενής παρουσίαζε πυρετό και αδυναμία ορθοστασίας και βάδισης. Παρά ταύτα, κατά τις επόμενες τρεις εβδομάδες ο χειρουργός αρκέστηκε σε πλύσεις με betadine, αλοιφή και τρίψιμο με γάζα — ενώ ο ασθενής επισκεπτόταν συχνά με αιμορραγία, έντονους πόνους και υψηλό πυρετό. Ο χειρουργός τον καθησύχαζε. Μόλις στις 31 Αυγούστου χορήγησε αντιβίωση. Ήταν αργά.
Στις 1 Σεπτεμβρίου ο ασθενής προσήλθε σε νοσοκομείο όπου διαγνώστηκαν άτονα έλκη μεγάλων δακτύλων αμφοτέρων ποδιών με επιμόλυνση και κίνδυνο σηψαιμίας. Χρειάστηκε νέα αντιβίωση ευρέως φάσματος και πρωτοποριακή εφαρμογή αυτόλογων αυξητικών παραγόντων αίματος για εννέα εβδομάδες. Ο ασθενής επανήλθε στη φυσιολογική ζωή περί το Δεκέμβριο 2006.
Ο ασθενής παρουσίαζε ταυτόχρονα πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου για επιμόλυνση:
- Εκτεταμένη επέμβαση σε εστία αποστήματος — ανοικτά χειρουργικά τραύματα
- Αγωγή με αντιπηκτικά — αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας και δυσκολία επούλωσης
- Καρδιαγγειακό ιστορικό — μειωμένη περιφερική κυκλοφορία στα άκρα
- Επίμονος υψηλός πυρετός — κλινικό σήμα λοίμωξης που αγνοήθηκε
Σε τέτοιο ασθενή, η χορήγηση αντιβίωσης μετά από εκτεταμένη παροχέτευση αποστήματος δεν είναι επιλογή — είναι υποχρέωση.
Χρονολογική εξέλιξη
- 9 Αυγούστου 2006Επέμβαση παροχέτευσης αποστήματος πέλματος αμφοτέρων ποδιών με διαθερμία. Βαρύ περιστατικό — ο ασθενής δεν μπορεί να σταθεί ούτε να περπατήσει.
- 12–31 Αυγούστου 2006Επανειλημμένες επισκέψεις στην κλινική: αιμορραγία, υψηλός πυρετός, έντονοι πόνοι. Ο χειρουργός χορηγεί αλοιφή και betadine. Καθησυχάζει τον ασθενή. Χωρίς αντιβίωση.
- 31 Αυγούστου 2006Χορήγηση αντιβίωσης και αντικατάσταση αλοιφής με σπρέι. Ήδη αργά — η επιμόλυνση έχει εδραιωθεί.
- 1 Σεπτεμβρίου 2006Εισαγωγή σε νοσοκομείο. Διάγνωση: άτονα έλκη μεγάλων δακτύλων αμφοτέρων ποδιών, επιμόλυνση, κίνδυνος σηψαιμίας. Χορήγηση δύο αντιβιωτικών ευρέως φάσματος.
- Σεπτέμβριος–Νοέμβριος 20069 εβδομάδες θεραπείας με αυτόλογους αυξητικούς παράγοντες αίματος (πρωτοποριακή μέθοδος). Επιμελής συμμόρφωση ασθενούς.
- Δεκέμβριος 2006Επιστροφή στη φυσιολογική ζωή.
- 2019 — Απόρριψη αναίρεσηςΟ ΑΠ επικυρώνει καταδίκη 6 μηνών (ανασταλείσα) με αναγνώριση ελαφρυντικού.
Νομικά Συμπεράσματα
1. Η αμέλεια εντοπίζεται στη μετεγχειρητική φάση
Όπως και στην ΑΠ 1525/2018 (μαστοπλαστική), η επέμβαση δεν κρίθηκε πλημμελής. Η αμέλεια ήταν αποκλειστικά στη μετεγχειρητική παρακολούθηση — στην παράλειψη χορήγησης αντιβίωσης παρά τα σαφή κλινικά σήματα (πυρετός, αιμορραγία, έντονοι πόνοι) επί τρεις εβδομάδες.
2. Ο ισχυρισμός «ο ασθενής δεν τήρησε τις οδηγίες» απορρίφθηκε
Ο χειρουργός ισχυρίστηκε ότι η επιδείνωση οφειλόταν σε πλημμελή εκτέλεση των οδηγιών από τον ασθενή. Το δικαστήριο απέρριψε ρητά τον ισχυρισμό: ο ασθενής επισκεπτόταν συχνά την κλινική για θεραπεία, ήταν επιμελής και στη συνέχεια συμμορφώθηκε πλήρως με τις οδηγίες του νοσοκομείου. Η συνέχεια χωρίς βελτίωση αποδεικνύει ανεπαρκή αγωγή — όχι αμέλεια ασθενούς.
3. Ποιες παραλείψεις κρίθηκαν αμελείς
- Μη χορήγηση αντιβίωσης παρά υψηλό πυρετό
- Υποτίμηση σοβαρότητας σε ασθενή υψηλού κινδύνου
- Αδράνεια και ολιγωρία επί τρεις εβδομάδες
- Καθησυχασμός ασθενούς αντί αλλαγής αγωγής
- Εφαρμογή αναποτελεσματικής αγωγής (betadine) χωρίς επανεκτίμηση
- Μη παραπομπή σε νοσοκομείο όταν τα συμπτώματα επέμεναν
- Σε εκτεταμένη παροχέτευση αποστήματος σε ασθενή με καρδιαγγειακό ιστορικό και αντιπηκτικά, η προφυλακτική αντιβίωση δεν είναι προαιρετική.
- Υψηλός πυρετός μετεγχειρητικά απαιτεί άμεση επανεκτίμηση — όχι καθησυχασμό.
- Εάν η αγωγή δεν αποδίδει μετά από εύλογο διάστημα (1–2 εβδομάδες), απαιτείται αλλαγή στρατηγικής ή παραπομπή.
- Ο ισχυρισμός «ο ασθενής δεν τήρησε τις οδηγίες» χρειάζεται τεκμηρίωση — δεν αρκεί ως αιτιολογία.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Αυτή η υπόθεση έχει ένα στοιχείο που την κάνει ιδιαίτερα σημαντική: ο ασθενής πήγαινε κανονικά στις επισκέψεις, δεν αγνόησε οδηγίες, δεν παρέλειψε τίποτα. Πήγαινε στον γιατρό του, με πυρετό και πόνους, και εκείνος τον καθησύχαζε και συνέχιζε την ίδια αναποτελεσματική αγωγή.
Το δικαστήριο αναγνώρισε ελαφρυντικό — η ποινή ήταν αναστέλλουσα. Αλλά η αρχή είναι σαφής: ο χειρουργός που αναλαμβάνει ένα περιστατικό και το παρακολουθεί δεν μπορεί να αγνοεί επί εβδομάδες σήματα που απαιτούν δράση.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης