Επέμβαση Μαστού — Μετεγχειρητική Μόλυνση, Εσφαλμένη Θεραπεία Επί Τρεισήμισι Μήνες και Ιατρός Γενικής που Εμφανιζόταν ως Πλαστικός Χειρουργός
33χρονη μητέρα δύο παιδιών επισκέπτεται ιατρό γενικής ιατρικής που εμφανίζεται ως πλαστικός χειρουργός — χωρίς να κατέχει ποτέ την ειδικότητα — για επέμβαση ανόρθωσης μαστού. Τέσσερις μέρες μετά εμφανίζεται μόλυνση. Αντί άμεσης αφαίρεσης των προσθέσεων σιλικόνης — της μοναδικής ενδεδειγμένης αντιμετώπισης — ο ιατρός ακολουθεί για τρεισήμισι μήνες συντηρητική αγωγή που αποτυγχάνει επανειλημμένα, κλείνει ξανά το τραύμα με τις ίδιες μολυσμένες προθέσεις και αφεσυχάζει την ασθενή που συνεχώς υποφέρει. Η ασθενής καταφεύγει τελικά σε άλλον ιατρό που αφαιρεί επειγόντως τις προθέσεις. Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης 2005: €50.270.
Ο Ιατρός που Δεν Ήταν Πλαστικός Χειρουργός
Ο ιατρός ήταν γενικής ιατρικής — εργαζόταν στο ΙΚΑ και ΤΕΒΕ με αυτή την ιδιότητα. Είχε εκπαιδευτεί για 3-4 χρόνια δίπλα σε καθηγητή πλαστικής χειρουργικής αλλά χωρίς να δώσει εξετάσεις για την ειδικότητα. Εμφανιζόταν στους ασθενείς ως πλαστικός χειρουργός, διεξήγαγε πληθώρα αισθητικών επεμβάσεων και αποκρύβε την έλλειψη ειδικότητας — στοιχείο που θα απέτρεπε τους ασθενείς να τον προσεγγίσουν.
Η κλινική γνώριζε ότι δεν κατείχε ειδικότητα πλαστικής χειρουργικής και εξακολουθούσε να του παρέχει εγκαταστάσεις, παραϊατρικό προσωπικό και φάρμακα. Μετά το περιστατικό, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης τον παρέπεμψε σε πειθαρχική δίκη και του επέβαλε πρόστιμο.
Το Δικαστήριο όμως θεμελιώνει την ευθύνη αποκλειστικά στην εσφαλμένη μετεγχειρητική θεραπεία — όχι αυτόματα στην έλλειψη ειδικότητας. Η έλλειψη ειδικότητας εξηγεί γιατί αγνοούσε τη σωστή αντιμετώπιση — αλλά αυτό που τεκμηριώνει νομικά την αμέλεια είναι η ίδια η πλημμελής θεραπευτική αγωγή.
Η Χρονολογία της Εσφαλμένης Θεραπείας
- 29.6.1999 — Επέμβαση ανόρθωσης μαστού με εισαγωγή προσθέσεων σιλικόνης. Προεγχειρητικές εξετάσεις φυσιολογικές.
- ~4.7.1999 — Εμφάνιση οξέων πόνων και πυρετού. Τηλεφωνική επικοινωνία με ιατρό: «είναι από τα ράμματα, θα υποχωρήσουν».
- ~9.7.1999 — Κατά αφαίρεση ραμμάτων: εκροή οροπυώδους υγρού, διάσπαση τραύματος — σαφής ένδειξη μόλυνσης. Αντί άμεσης αφαίρεσης: επιθέματα, παυσίπονα, «υπομονή».
- 15.7.1999 — Υπερηχογράφημα δείχνει φλεγμονή αμφοτερόπλευρα. Ο ιατρός πάλι αφεσυχάζει — επισκέψεις μέρα παρά μέρα για αλλαγές.
- 2.8.1999 — Δεύτερη επέμβαση: καθαρισμός και επανατοποθέτηση των ίδιων προσθέσεων σιλικόνης — η οποία οδηγεί αναπόφευκτα σε νέα μόλυνση.
- 18.8.1999 — Καλλιέργεια αναδεικνύει μικρόβιο E. Coli σε υψηλό αριθμό. Χορηγούνται αντιβιοτικά — χωρίς αποτέλεσμα. Εκροή υγρού συνεχίζεται και από τους δύο μαστούς.
- 16.9.1999 — Δεύτερη καλλιέργεια: ίδιο μικρόβιο. Μόλις τώρα ο ιατρός ανακοινώνει ότι απαιτείται τρίτη επέμβαση για αφαίρεση σιλικόνης.
- 23.9.1999 — Η ασθενής, με κλονισμένη εμπιστοσύνη, καταφεύγει σε άλλον ιατρό: διάσπαση τραύματος, προβολή πρόθεσης αριστερά, συρίγγιο δεξιά. Σύσταση για άμεση επέμβαση.
- 24.9.1999 — Επείγουσα αφαίρεση προσθέσεων αμφοτερόπλευρα, καθαρισμός, παροχέτευση. Η ασθενής εξέρχεται «έχουσα καλώς».
Το Κεντρικό Σφάλμα — Επανατοποθέτηση Μολυσμένης Πρόθεσης
Το ιατρικά καταστροφικό σφάλμα δεν ήταν μόνο η καθυστέρηση — ήταν η δεύτερη επέμβαση στις 2 Αυγούστου. Όταν το τραύμα διασπαστεί και η πρόθεση εκτεθεί στο περιβάλλον, η μόλυνση της κοιλότητας είναι δεδομένη.
Σε μολυσμένη ανοιχτή κοιλότητα δεν αρκεί ο καθαρισμός. Αν κλείσει ξανά το τραύμα με πρόθεση μέσα, τα μικρόβια «φυλακίζονται» — και η φλεγμονή οδηγεί πάλι σε διάσπαση. Η μοναδική ενδεδειγμένη αντιμετώπιση από την 9η Ιουλίου ήταν: άμεση αφαίρεση προσθέσεων, θεραπευτική αντιμετώπιση φλεγμονής, επανατοποθέτηση νέου υλικού αργότερα υπό άσηπτες συνθήκες. Ο ιατρός το ανακοίνωσε ως επιλογή στις 16 Σεπτεμβρίου — δυόμισι μήνες μετά.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τόσο ο ορθοπεδικός που διενεργούσε αλλαγές όσο και ο αναισθησιολόγος που τυχαία παρίστατο διαπίστωναν κι αυτοί εκροή και διάσπαση — χωρίς να λάβουν επιπλέον μέτρα. Το Δικαστήριο βαρύνει αποκλειστικά τον θεράποντα ιατρό που είχε ανάληψη της υπόθεσης.
1. Διάσπαση τραύματος με εκτεθειμένη πρόθεση επιβάλλει άμεση αφαίρεση — η επανατοποθέτηση σε μολυσμένη κοιλότητα δεν είναι θεραπεία. Είναι επέκταση του προβλήματος.
2. Μετεγχειρητικά συμπτώματα δεν αντιμετωπίζονται με παυσίπονα και ενθάρρυνση — απαιτούν άμεσο εργαστηριακό έλεγχο. Κάθε χειρουργική επέμβαση εγκυμονεί κίνδυνο μόλυνσης — ο θεράπων ιατρός οφείλει να διερευνά, όχι να αφεσυχάζει.
3. Κλινική που γνωρίζει ότι ιατρός συνεργάτης της δεν κατέχει ειδικότητα ευθύνεται αντικειμενικά ως προστήσασα. Η ωφέλεια από τη συνεργασία συνεπάγεται ανάληψη του αντίστοιχου κινδύνου.
4. Η ευθύνη θεμελιώνεται στην αμελή θεραπευτική αγωγή — όχι αυτόματα στην έλλειψη ειδικότητας. Ο κίνδυνος ζωής που διέτρεξε η ασθενής αναβαθμίζει την ηθική βλάβη ακόμη και χωρίς μόνιμες συνέπειες.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η απόφαση αυτή έχει ενδιαφέρον για δύο ζητήματα που απαντώνται συχνά σε υποθέσεις αισθητικής χειρουργικής. Το πρώτο είναι η σχέση μεταξύ έλλειψης ειδικότητας και αμέλειας. Το Δικαστήριο είναι σαφές: η ευθύνη δεν θεμελιώνεται στο ότι ο ιατρός δεν είχε τίτλο ειδικότητας, αλλά στο ότι εφάρμοσε εσφαλμένη θεραπεία. Αυτό έχει σημαντική πρακτική αξία: ένας κάτοχος τίτλου πλαστικού χειρουργού που θα έκανε το ίδιο λάθος θα ευθυνόταν εξίσου.
Το δεύτερο ζήτημα είναι η λογική της επανατοποθέτησης μολυσμένης πρόθεσης. Το Δικαστήριο βασίζεται σε γενική ιατρική γνώση — όχι σε εξεζητημένη ειδικότητα: όταν μολυσμένη κοιλότητα ξανακλείνεται, τα μικρόβια δεν εξαφανίζονται. Αυτό το γνωρίζει κάθε ιατρός. Η πράξη είναι εσφαλμένη ανεξαρτήτως ειδικότητας — και αυτή η διατύπωση έχει αξία για κάθε υπόθεση μετεγχειρητικής μόλυνσης.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο επιδικάζει €50.000 ηθικής βλάβης για σωματική βλάβη χωρίς μόνιμη αναπηρία. Ο λόγος είναι ρητός: η ασθενής «διέτρεξε σοβαρό κίνδυνο ζωής» κατά τη διάρκεια της εξέλιξης. Ο κίνδυνος ζωής — ακόμη και αν τελικά δεν επήλθε θάνατος — αναβαθμίζει σημαντικά την ηθική βλάβη στη νομολογιακή πρακτική.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης