Λαπαροσκοπική Αφαίρεση Χολής, Αδιάγνωστη Κάκωση Χοληδόχου Πόρου, Τρία Χειρουργεία — €80.000 Αποζημίωση
27χρονος εισάγεται για συμπτωματική χολολιθίαση σε νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Η λαπαροσκοπική αφαίρεση χολής είναι επέμβαση εκλογής — συνήθης, χαμηλής επικινδυνότητας. Κατά την επέμβαση ο χειρουργός προκαλεί πλήρη διατομή του χοληδόχου πόρου. Δεν το αντιλαμβάνεται ούτε κατά τη διάρκεια ούτε τις επόμενες ημέρες, παρότι εμφανίζεται ίκτερος και πυρετός. 7 ημέρες αργότερα: χολοπεριτονίτιδα — νόσος με θνητότητα έως 17%. Δεύτερο χειρουργείο για αποκατάσταση. Τέσσερις μήνες αργότερα η αναστόμωση αποφράσσεται. Τρίτο χειρουργείο. Ποινική καταδίκη χειρουργού. €80.000 αποζημίωση, επικυρωμένη από το ΣτΕ.
Τι Συνέβη: Από Ρουτίνα σε Τρία Χειρουργεία
- 6 Οκτωβρίου 2000 — Υπέρηχος: χολόλιθος 2 εκ. στη χοληδόχο κύστη.
- 13 Νοεμβρίου 2000 — Εισαγωγή με έντονο άλγος δεξιού υποχονδρίου, αναγωγές. Διάγνωση: χολολιθίαση και χολοκυστίτιδα.
- 15 Νοεμβρίου 2000 — Λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή. Αφαιρέθηκε λίθος 2 εκ. Ο ασθενής αναλαμβάνει — αλλά ήδη το απόγευμα εμφανίζει ίκτερο (κίτρινη χροιά) και αύξηση τρανσαμινασών.
- 16–19 Νοεμβρίου — Αξονική τομογραφία (16/11): ευρήματα θεωρήθηκαν «αναμενόμενες μετεγχειρητικές συνέπειες». Συνεχής ίκτερος, αύξηση χολερυθρίνης. Πυρετός από 18/11 έως 38,5°C. Συντηρητική αγωγή.
- 22 Νοεμβρίου — Νέος υπέρηχος: υγρό στο βόθρο χολής, υφηπατική συλλογή, συλλογή στο δουγλάσσειο χώρο.
- 23 Νοεμβρίου — Νέα αξονική: άφθονο ασκιτικό υγρό (χολή) σε όλη την κοιλία. Ερευνητική λαπαροτομία: χολοπεριτόναιο, χολοπεριτονίτιδα. Η κοιλία γεμάτη χολή από τους υποδιαφραγματικούς χώρους έως την πύελο. Ανακαλύπτεται η αιτία: ανεπαρκής απολίνωση χοληδόχου πόρου. Αποκατάσταση με ηπατικονηστιδική αναστόμωση.
- 27 Δεκεμβρίου 2000 — Εξιτήριο μετά από 44 ημέρες νοσηλείας.
- Μάρτιος 2001 — Επανεμφάνιση χολαγγειακών κρίσεων. Η αναστόμωση έχει σχεδόν πλήρως αποφραχθεί — τριχοειδής οπή κάτω του χιλιοστού.
- 29 Απριλίου 2001 — Τρίτο χειρουργείο σε ιδιωτική κλινική: νέα ευρεία αναστόμωση. Πλήρης αποκατάσταση.
Η χολική περιτονίτιδα, εφόσον μείνει αθεράπευτη, μπορεί να αποβεί θανατηφόρα μέσα σε ώρες. Ακόμη και με θεραπεία, η θνητότητα κυμαίνεται από 9,8% έως 17%. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο ασθενής εμφάνισε ίκτερο την ίδια ημέρα της επέμβασης — και η χολή διέρρεε στην κοιλία για 7 ολόκληρες ημέρες πριν αντιμετωπιστεί. Η καθυστέρηση αυτή ήταν η παράβαση.
Δύο Αμέλειες σε Μια Υπόθεση
Πρώτη αμέλεια — η διατομή. Η κάκωση του χοληδόχου πόρου κατά λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή αναφέρεται στη βιβλιογραφία σε ποσοστό 0,2% έως 2%. Οι πραγματογνώμονες που διόρισε το ποινικό δικαστήριο διαπίστωσαν ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρξε «σαφώς ιατρογενής σωματική κάκωση». Το ίδιο το δικαστήριο δέχτηκε ότι ο χειρουργός δεν κατέβαλε «τη μέγιστη προσοχή» κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Δεύτερη αμέλεια — η μη αναγνώριση. Ακόμη και αν η κάκωση δεν αναγνωριστεί διεγχειρητικά — κάτι που αναγνωρίζεται ως συχνό — υπάρχει υποχρέωση αναγνώρισης στις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες. Ο ασθενής εμφάνισε ίκτερο και αύξηση τρανσαμινασών την ίδια ημέρα. Αντί για επιπλέον εξετάσεις και επανεγχείρηση, εφαρμόστηκε συντηρητική αγωγή. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι κλινικές ενδείξεις ήταν σαφείς και δεν εκτιμήθηκαν επαρκώς.
1. Ο χειρουργός που εκτελεί λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή οφείλει μέγιστη προσοχή και επισταμένο έλεγχο των εσωτερικών οργάνων — ακόμη και αν η κάκωση χοληδόχου πόρου αποτελεί γνωστό στατιστικό κίνδυνο. Ο κίνδυνος υπάρχει στη βιβλιογραφία ακριβώς γιατί είναι αποτρέψιμος με τη δέουσα προσοχή. Η απλή αναφορά στο ποσοστό επιπλοκών δεν απαλλάσσει από ευθύνη.
2. Ίκτερος και αύξηση τρανσαμινασών μετά λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή επιβάλλουν εντατική διερεύνηση — όχι αναμονή. Αυτά τα ευρήματα δεν είναι «αναμενόμενη μετεγχειρητική πορεία» — είναι κλινικές ενδείξεις πιθανής κάκωσης χοληδόχου πόρου. Ο χειρουργός που τα υποβαθμίζει αναλαμβάνει ευθύνη για τη συνεχιζόμενη βλάβη.
3. Προϋπάρχον ανατομικό πρόβλημα ή χρόνια φλεγμονή του ασθενή δεν συνιστά συντρέχον πταίσμα. Ο χειρουργός που αναλαμβάνει επέμβαση σε ασθενή με ανατομικές παραλλαγές — γνωστό ζήτημα στις λαπαροσκοπικές χολοκυστεκτομές — οφείλει αυξημένη προσοχή, όχι μειωμένη ευθύνη.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η υπόθεση αυτή είναι χαρακτηριστική ενός ζητήματος που επανέρχεται στη νομολογία: πότε μια γνωστή επιπλοκή «αναιρεί» ευθύνη και πότε όχι;
Η απάντηση είναι σταθερή: το ποσοστό επιπλοκής στη βιβλιογραφία αναφέρεται σε εκείνες τις περιπτώσεις που η κάκωση έγινε παρά τη δέουσα προσοχή — όχι γιατί δεν καταβλήθηκε. Εδώ η κρίση ήταν ότι ο χειρουργός δεν κατέβαλε «τη μέγιστη προσοχή» στη διάρκεια της επέμβασης. Το ποσοστό επιπλοκής δεν αλλάζει αυτήν την κρίση.
Εξίσου σημαντική είναι η επικύρωση της υψηλότερης αποζημίωσης (€80.000 αντί €15.000). Το εφετείο και το ΣτΕ αναγνώρισαν ότι η εν γένει ψυχική και σωματική ταλαιπωρία ενός 27χρονου που υποβλήθηκε σε τρία χειρουργεία — ξεκινώντας από μια ρουτίνα επέμβαση — δικαιολογεί αποζημίωση που απεικονίζει την πραγματικότητα της βλάβης, όχι μια τυπική χαμηλή εκτίμηση. Το πρωτοβάθμιο ποσό των €15.000 κρίθηκε εκτός των ορίων της εύλογης κρίσης.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης