Κακότεχνες Πλαστικές Επεμβάσεις μετά από Απώλεια 75 Κιλών — Μόνιμες Βλάβες, Ευθύνη Κλινικής και Απώλεια Ασφαλιστικής Κάλυψης
Γυναίκα 28 ετών χάνει 75 κιλά μέσω διατροφής. Οι αναπόφευκτες δερματικές χαλαρώσεις απαιτούν τρεις επανορθωτικές πλαστικές επεμβάσεις. Ο χειρουργός που τις αναλαμβάνει τις εκτελεί με τρόπο που αφήνει μόνιμες αισθητικές και οργανικές βλάβες — μεταξύ άλλων νευρολογική βλάβη θηλής και αυξημένο κίνδυνο κοιλιοκήλης. Χρειάζεται νέος χειρουργός για διόρθωση. Το δικαστήριο επιδικάζει €51.134. Ο ίδιος χειρουργός χάνει και την ασφαλιστική του κάλυψη — γιατί δεν ανακοίνωσε έγκαιρα.
Η Υπόθεση: Δερματικές Χαλαρώσεις μετά από Μαζική Απώλεια Βάρους
Μετά από δύο χρόνια αυστηρής δίαιτας, η ασθενής πέτυχε να χάσει 75 κιλά — από 140 σε 65 κιλά για ύψος 1,65 μ. Το αποτέλεσμα είχε σκληρή αντίστροφη πλευρά: σοβαρή δερματική χαλάρωση σε κοιλία, μαστούς και βραχίονες, με λειτουργικές επιπτώσεις πέρα από αισθητικές — δυσκολία βάδισης, αλλοιωμένη στάση σώματος, κίνδυνος κοιλιοκήλης. Στις περιπτώσεις αυτές η πλαστική επέμβαση δεν είναι αισθητική επιλογή αλλά ιατρική αναγκαιότητα.
Ο χειρουργός που ανέλαβε την υπόθεση ήταν ευρύτερα γνωστός από εμφανίσεις στα ΜΜΕ και παρουσιαζόταν στην ιστοσελίδα του ως ειδικός σε ανάλογες επεμβάσεις. Πρότεινε τρεις επεμβάσεις: κοιλιοπλαστική, μαστοπλαστική με τοποθέτηση ενθεμάτων και βραχιονοπλαστική. Διαβεβαίωσε για άρτιο αποτέλεσμα.
- Οκτώβριος 2011 — Πρώτη επέμβαση: κοιλιοπλαστική. Διάρκεια πέντε ωρών. Αποτέλεσμα: ασύμμετρες δερματικές πτυχώσεις, ρικνή ουλή, ομφαλός τοποθετημένος προς τα δεξιά.
- Ιανουάριος 2012 — Δεύτερη επέμβαση: μαστοπλαστική με ενθέματα και «διορθωτική» κοιλιοπλαστική άνω κοιλίας. Διάρκεια οκτώ ωρών. Αποτέλεσμα: ασυμμετρία μαστών, νευρολογική βλάβη δεξιάς θηλής, ουλή 28 εκ. κάτωθεν στήθους.
- Φεβρουάριος 2012 — Τρίτη επέμβαση: βραχιονοπλαστική άμφω. Αποτέλεσμα: δύσμορφες ουλές που φθάνουν ως τον αγκώνα, εισολκή δέρματος στη δεξιά μασχάλη.
- Σεπτέμβριος 2012 — Διορθωτική επέμβαση από δεύτερο χειρουργό. Σημαντική βελτίωση — αλλά τρεις βλάβες έμειναν μόνιμες και μη αναστρέψιμες.
Πέρα από τα τεχνικά σφάλματα κάθε επέμβασης, το δικαστήριο εντόπισε αυτοτελή παράβαση: τρεις μήνες μεταξύ πρώτης και δεύτερης επέμβασης, και μόλις 35 ημέρες μεταξύ δεύτερης και τρίτης. Για επεμβάσεις αυτού του μεγέθους απαιτείται τουλάχιστον εξάμηνο αναρρωτικό διάστημα πριν από νέα επέμβαση. Ο χειρουργός εξέθεσε την ασθενή σε περαιτέρω κίνδυνο.
Τα Ιατρικά Σφάλματα: Τι Δεν Διορθώθηκε Ποτέ
Ο δεύτερος χειρουργός κατάφερε να διορθώσει τα περισσότερα σφάλματα, επιβεβαιώνοντας έμμεσα ότι τα αρχικά αποτελέσματα δεν ήταν αποδεκτά. Τρεις βλάβες όμως παρέμειναν μόνιμες:
Η νευρολογική βλάβη της δεξιάς θηλής αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρή συνέπεια: η απώλεια αισθητικότητας είναι μόνιμη και αφορά όχι μόνο τη δυνατότητα γαλουχίας αλλά και γενικότερα την αίσθηση αφής. Το δικαστήριο απέρριψε ρητά την αξιολόγηση του πραγματογνώμονα που διορίστηκε κατ’ αίτηση του χειρουργού — βρήκε τις απαντήσεις του γενικόλογες και μεροληπτικές, καθώς βασίζονταν αποκλειστικά στο φωτογραφικό υλικό που είχε επιλέξει ο ίδιος ο χειρουργός.
Τρεις Αγωγές, Τρεις Κρίσεις
Κύρια αγωγή (ασθενής κατά χειρουργού και κλινικής): Γίνεται δεκτή. Ο χειρουργός ευθύνεται ως υπαίτιος της αδικοπραξίας. Η κλινική ευθύνεται ως προστήσασα κατ’ άρθρο 922 ΑΚ: διέθεσε εγκαταστάσεις, νοσηλευτικό προσωπικό και οργανωτικό πλαίσιο, αποκομίζοντας οικονομικό όφελος από τη δραστηριότητα του χειρουργού.
Παρεμπίπτουσα αγωγή Β (κλινική κατά ασφαλιστικής κλινικής): Γίνεται δεκτή. Η ασφαλιστική της κλινικής καλύπτει το σύνολο του επιδικασθέντος ποσού.
Παρεμπίπτουσα αγωγή Γ (χειρουργός κατά δικής του ασφαλιστικής): Απορρίπτεται. Ο χειρουργός έλαβε γνώση της αξίωσης της ασθενούς με εξώδικο τον Ιούνιο 2012 — εντός της ισχύος του συμβολαίου που έληγε τον Μάρτιο 2012 συν ένα χρόνο. Δεν ανακοίνωσε τίποτα στην ασφαλιστική. Η ρήτρα claims made policy ορίζει αυτή την ανακοίνωση ως προϋπόθεση γέννησης της αξίωσης — όχι απλό βάρος.
Στην κλασική ασφάλιση αρκεί το ζημιογόνο γεγονός να επήλθε εντός της ασφαλιστικής περιόδου. Στη ρήτρα «claims made» απαιτείται επιπλέον η αξίωση να έχει αναγγελθεί στον ασφαλιστή εντός συγκεκριμένης προθεσμίας — εδώ έως ένα έτος μετά τη λήξη. Το δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η ρήτρα αυτή ισχύει έγκυρα στις ασφαλίσεις επαγγελματικής ευθύνης και αποτελεί προϋπόθεση γέννησης της αξίωσης — η παράβασή της δεν δίνει δικαίωμα ασφαλίσματος, σε αντίθεση με το απλό ασφαλιστικό βάρος.
1. Στην πλαστική χειρουργική «βαριατρικών» ασθενών, το βάρος απόδειξης ανήκει στον χειρουργό. Δεν αρκεί η υπεράσπιση «χρειάζονται περισσότερες επεμβάσεις για καλύτερο αποτέλεσμα» αν αυτό δεν ειπώθηκε στον ασθενή εκ των προτέρων και δεν αποδεικνύεται ότι η εκάστοτε επέμβαση εκτελέστηκε lege artis.
2. Τα χρονικά διαστήματα μεταξύ διαδοχικών επεμβάσεων αποτελούν αυτοτελές στοιχείο αμέλειας. Βαρείες πλαστικές επεμβάσεις με παρατεταμένη νάρκωση απαιτούν τουλάχιστον εξάμηνο αναρρωτικό διάστημα. Η επίσπευση χάριν οικονομικού οφέλους ή ευκολίας αποτελεί παράβαση του κανόνα επιμέλειας.
3. Η μη εμπρόθεσμη ανακοίνωση σε claims made policy αφαιρεί το ασφάλισμα ολοσχερώς. Ο ιατρός που γνωρίζει ότι αντιμετωπίζει αξίωση έχει αυστηρή υποχρέωση άμεσης ανακοίνωσης στην ασφαλιστική εντός της προβλεπόμενης περιόδου. Η παράβαση αυτή δεν είναι τυπικό βάρος αλλά ουσιαστική προϋπόθεση κάλυψης.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Η απόφαση αναδεικνύει δύο πρακτικά ζητήματα που αντιμετωπίζονται σπάνια στη νομολογία με τέτοια σαφήνεια.
Πρώτον, η αντιμετώπιση του πραγματογνώμονα που διορίστηκε κατ’ αίτηση του εναγόμενου είναι επιμελής: το δικαστήριο δεν δέχθηκε τα συμπεράσματά του, επισημαίνοντας ότι βασίζονταν σε επιλεγμένο φωτογραφικό υλικό από τον ίδιο τον χειρουργό. Η κρίση αυτή υπενθυμίζει ότι η αξιοπιστία γνωματεύσεων ελέγχεται και ως προς τα δεδομένα στα οποία βασίζονται — όχι μόνο ως προς τα συμπεράσματα. Ο ανεξάρτητος πραγματογνώμονας που απαντά ουσιαστικά σε όλα τα ερωτήματα έχει ανώτερη αποδεικτική βαρύτητα.
Δεύτερον, η απώλεια ασφαλιστικής κάλυψης λόγω claims made policy είναι μάθημα για κάθε ιατρό. Η υποχρέωση ανακοίνωσης δεν περιμένει να εκδοθεί απόφαση ούτε να ασκηθεί αγωγή. Αρκεί ο ιατρός να πληροφορηθεί ότι υπάρχει αξίωση — π.χ. από εξώδικο ή επιστολή. Από εκείνη τη στιγμή τρέχει η προθεσμία. Η καθυστέρηση ανακοίνωσης, έστω από αδράνεια ή άγνοια του όρου, επιφέρει πλήρη απώλεια κάλυψης.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης