Βουβωνοκήλη, Θρόμβωση και Ενημέρωση Ασθενούς: Ο ΑΠ Επικύρωσε Αθώωση Χειρουργού — Ακόμα και η Ελλιπής Ενημέρωση Δεν Αρκεί αν ο Ασθενής δεν Αποδεικνύει ότι θα Αρνιόταν
Ασθενής 37 ετών υποβλήθηκε σε επέμβαση βουβωνοκήλης άμφω. Μετεγχειρητικά ανέπτυξε φλεβική θρόμβωση, οδήγησε σε αρτηριακή απόφραξη, χρειάστηκε bypass — και αντιμετωπίζει εφ’ όρου ζωής μεταθρομβωτικό σύνδρομο και αντιπηκτική αγωγή. Ο ΑΠ επικύρωσε αθώωση: δεν υπήρξε ιατρικό σφάλμα, η θρόμβωση ήταν γνωστή αλλά μη αποτρέψιμη επιπλοκή. Σημαντικός κανόνας για ενημέρωση ασθενούς και αιτιώδη σύνδεσμο.
Σύνοψη της Υπόθεσης
Ασθενής 37 ετών, χωρίς ιστορικό θρόμβωσης ή θρομβοφιλίας, υποβλήθηκε τον Φεβρουάριο 2009 σε αμφίπλευρη ανοιχτή επέμβαση βουβωνοκήλης — η λαπαροσκοπική ήταν αντενδεικνυόμενη λόγω προηγούμενης νηπιακής επέμβασης. Ο χειρουργός είχε ενημερώσει γενικά για «πιθανές επιπλοκές», αλλά όχι ειδικά για φλεβική θρόμβωση. Δεν χορηγήθηκε προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή — σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες για ασθενείς χαμηλού κινδύνου.
Μετεγχειρητικά: πόνος στο δεξί πόδι, οίδημα, χωλότητα. Στις 9/3/2009: triplex — αρχόμενη θρόμβωση. Στις 10/3/2009: μαγνητική — θρόμβωση δεξιάς λαγονίου φλέβας και αρτηρίας. Στις 30/3/2009: εισαγωγή, bypass δεξιάς λαγονιομηριαίας. Αποτέλεσμα: μεταθρομβωτικό σύνδρομο (ισόβιο οίδημα), αντιπηκτική αγωγή Plavix εφ’ όρου ζωής.
Ο ασθενής άσκησε αγωγή κατά χειρουργού και κλινικής. Αρνητικές αποφάσεις σε Α΄ και Β΄ βαθμό. Ο ΑΠ επικύρωσε.
Νομολογιακά Συμπεράσματα
Οι τρεις ισχυρισμοί του ασθενούς και πώς αντιμετωπίστηκαν
Η παράλειψη ενημέρωσης για συγκεκριμένη επιπλοκή δεν αρκεί από μόνη της για ευθύνη αποζημίωσης. Ο ασθενής φέρει το βάρος να αποδείξει ότι αν είχε ενημερωθεί δεν θα είχε συναινέσει στην επέμβαση — διαφορετικά ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ παράλειψης ενημέρωσης και βλάβης δεν στοιχειοθετείται.
Η λογική του κανόνα
Εάν η επέμβαση ήταν αναγκαία και δεν υπήρχε εναλλακτική (εδώ: η βουβωνοκήλη έπρεπε να αντιμετωπιστεί), τότε ακόμα και αν ο ασθενής γνώριζε τον κίνδυνο θρόμβωσης, θα συναινούσε. Άρα δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος. Μόνο αν ο ασθενής αποδεικνύει ότι θα αρνιόταν — και αυτό είναι εύλογο ενόψει των περιστάσεων — θεμελιώνεται ευθύνη.
Χρειάζονται σωρευτικά: (α) παράβαση υποχρέωσης ενημέρωσης (άρθρ. 11-12 ν. 3418/2005, άρθρ. 5 ν. 2619/1998), (β) επέλευση βλάβης από την επιπλοκή για την οποία δεν ενημερώθηκε ο ασθενής, και (γ) απόδειξη ότι, αν γνώριζε, δεν θα συναινούσε στην επέμβαση.
Εδώ ελλείπει το (γ) — ο ασθενής δεν το ισχυρίστηκε. Χωρίς αυτό, η αγωγή από ελλιπή ενημέρωση δεν ευδοκιμεί.
Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.
Αυτή η απόφαση αποσαφηνίζει κάτι που συχνά παρεξηγείται: το δικαίωμα ενημέρωσης του ασθενούς δεν είναι «αυτόματη» πηγή ευθύνης όταν παραβιαστεί. Χρειάζεται να αποδειχθεί ότι η ενημέρωση θα είχε αλλάξει την απόφαση του ασθενούς.
Παράλληλα η υπόθεση δείχνει ότι η τήρηση κατευθυντήριων οδηγιών (guide lines) για προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή λειτουργεί ως «ασπίδα» για τον γιατρό. Αν δεν συντρέχουν οι ενδείξεις κατά τα ισχύοντα πρωτόκολλα, η μη χορήγηση δεν αποτελεί αμέλεια.
Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης