Εσφαλμένος Προγεννητικός Χρωμοσωμικός Έλεγχος και Γέννηση Παιδιού με Αναπηρία: Ο ΑΠ Απέρριψε την Αγωγή — Δεν Υπάρχει Αιτιώδης Σύνδεσμος

Εσφαλμένος Προγεννητικός Χρωμοσωμικός Έλεγχος και Γέννηση Παιδιού με Αναπηρία: Ο ΑΠ Απέρριψε την Αγωγή — Δεν Υπάρχει Αιτιώδης Σύνδεσμος

Ζευγάρι με επιβαρημένο γενετικό ιστορικό υποβάλλεται σε προγεννητικό χρωμοσωμικό έλεγχο (αμνιοκέντηση). Αποτέλεσμα: «φυσιολογικό». Γεννιέται παιδί με τετραπληγία λόγω χρωμοσωμικής ανωμαλίας. Αγωγή αποζημίωσης ενός εκατομμυρίου δραχμών. Ο ΑΠ απέρριψε: η αναπηρία ήταν εκ γενετής — δεν την προκάλεσε ο εσφαλμένος έλεγχος. Δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος.

Δικαστήριο
Άρειος Πάγος
Α2΄ Πολιτικό Τμήμα — 2011
Αποτέλεσμα ΑΠ
Απόρριψη Αναίρεσης
Αγωγή μη νόμιμη
Είδος Αγωγής
Wrongful Birth
Αγωγή εκ μέρους του παιδιού
Αναπηρία
100%
Τετραπληγία, εγκεφαλικές κακώσεις
— ✦ —

Τα Γεγονότα

Δεκέμβριος 1993
Γέννηση πρώτου παιδιού με δυσμορφικό σύνδρομο και συγγενική καρδιοπάθεια — θάνατος εντός ημερών. Οικογένεια με ιστορικό παιδικών θανάτων.
1994 — Γενετική Διερεύνηση
Οι γονείς υποβάλλονται σε εξέταση καρυοτύπου σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο. Αποτέλεσμα: φυσιολογικό και για τους δύο. Διαβεβαίωση: «εφόσον ο καρυότυπος των γονέων είναι φυσιολογικός, δεν υπάρχει κληρονομική αιτία για παθολογικό παιδί».
Οκτώβριος 1994 — Νέα Κύηση
Μητέρα εγκυμονεί ξανά. Λόγω επιβαρημένου ιστορικού, απευθύνονται σε ιδιωτικό γενετικό εργαστήριο για προγεννητικό χρωμοσωμικό έλεγχο.
27 Φεβρουαρίου 1995 — Αμνιοκέντηση
Ιατρός μικροβιολόγος διενεργεί «προγεννητικό χρωμοσωμικό έλεγχο αμνιακού υγρού». Αποτέλεσμα: «έμβρυο άρρεν, χωρίς εμφανείς χρωμοσωμικές ανωμαλίες». Διαβεβαίωση: η μέθοδος είναι η πλέον έγκυρη, το παιδί θα γεννηθεί υγιές.
6 Ιουλίου 1995 — Γέννηση
Γεννιέται παιδί με σοβαρή ψυχοκινητική καθυστέρηση, τετραπληγία και εγκεφαλικές συγγενείς κακώσεις. Αναπηρία 100%.
Μεταγενέστερα — Διάγνωση
Εξέταση σε εξειδικευμένο κέντρο του εξωτερικού: επιπρόσθετο χρωμοσωμικό υλικό στο χρωμόσωμα 13 — ανωμαλία που δεν ανιχνεύθηκε κατά τον προγεννητικό έλεγχο.
— ✦ —

Γιατί Απορρίφθηκε η Αγωγή

Ο Κανόνας: Η Αμέλεια δεν Προκάλεσε την Αναπηρία

Ο ΑΠ επικύρωσε την κρίση: η αγωγή ήταν νόμω αβάσιμη — δεν χρειαζόταν καν ουσιαστική εξέταση. Ο λόγος: δεν υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ιατρικής αμέλειας και της αναπηρίας του παιδιού.

Η χρωμοσωμική ανωμαλία και η τετραπληγία ήταν εκ γενετής — υπήρχαν ήδη κατά τη σύλληψη και δεν δημιουργήθηκαν από τον εσφαλμένο έλεγχο. Ο εσφαλμένος έλεγχος δεν «προκάλεσε» την αναπηρία — το μόνο που προκάλεσε ήταν η συνέχιση της κύησης.

Η Λογική της Αγωγής «Wrongful Birth» — και Γιατί Απορρίφθηκε
1
Αν η διάγνωση ήταν σωστή, οι γονείς θα γνώριζαν για τη χρωμοσωμική ανωμαλία.
2
Αν γνώριζαν, πιθανώς θα διέκοπταν την κύηση.
3
Άρα το παιδί δεν θα γεννιόταν — και δεν θα υπέφερε από την αναπηρία του.
Ο ΑΠ: Ο αιτιώδης σύνδεσμος που απαιτεί ο νόμος είναι μεταξύ της αμέλειας και της ζημίας. Εδώ η «ζημία» είναι η αναπηρία — αλλά αυτή δεν προκλήθηκε από τον εσφαλμένο έλεγχο. Η γέννηση αναπήρου παιδιού δεν είναι νομικά αναγνωρισμένη ζημία που μπορεί να αποκατασταθεί αδικοπρακτικώς.
✓ Τι θα δικαιολογούσε αγωγή
Αγωγή των γονέων για στέρηση δυνατότητας τεκμηριωμένης απόφασης — ψυχική οδύνη, επιπλέον δαπάνες φροντίδας του παιδιού. Αυτή είναι η κλασική μορφή wrongful birth.
✗ Τι δεν δικαιολογείται
Αγωγή του ίδιου του παιδιού για αποζημίωση λόγω της αναπηρίας του — διότι αυτή δεν προκλήθηκε από τον ιατρό, αλλά από τη φύση (χρωμοσωμική ανωμαλία).
— ✦ —
Νομικό Σχόλιο

Αυτή η απόφαση αφορά μια από τις πιο δύσκολες κατηγορίες υποθέσεων ιατρικής ευθύνης: τον εσφαλμένο προγεννητικό έλεγχο και τη γέννηση παιδιού με αναπηρία. Ο ΑΠ εδώ έκρινε μια πολύ συγκεκριμένη νομική ερώτηση: μπορεί το ίδιο το παιδί να αποζημιωθεί για την αναπηρία του, επικαλούμενο τον εσφαλμένο έλεγχο;

Η απάντηση ήταν αρνητική, για έναν λόγο που είναι λογικά συνεκτικός: η αναπηρία υπήρχε από τη σύλληψη — δεν δημιουργήθηκε από τον ιατρό. Αν ο ιατρός δεν είχε κάνει λάθος, το παιδί δεν θα γεννιόταν — αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η γέννηση του είναι η «ζημία» που πρέπει να αποκαταστήσει ο ιατρός.

Η κατηγορία wrongful birth στην ελληνική νομολογία παραμένει ανεπαρκώς αναπτυγμένη. Ο δρόμος για αποζημίωση είναι πιο ισχυρός όταν την ασκούν οι γονείς — για τη δική τους στέρηση πληροφόρησης και την ψυχική τους οδύνη — παρά όταν την ασκεί το ίδιο το παιδί για την ύπαρξή του.

Μιχαήλ Νταλαμπίρας · Δικηγόρος · Εξειδίκευση Ιατρικής Ευθύνης

Αντιμετωπίζετε κατηγορία ιατρικής αμέλειας ή υποστήκατε βλάβη από ιατρικό λάθος; Επικοινωνήστε μαζί μας.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Για εξατομικευμένη νομική καθοδήγηση επικοινωνήστε με το γραφείο μας.